5 Pyetje me Imam Ahmed Kalanë.





e-zani.

Pyetje: Ju jeni një nga imamët më të njohur të brezit të ri të hoxhallarëve shqiptarë pas periudhës së komunizmit. Shpesh flitet për një konflikt midis gjeneratës tuaj dhe gjeneratës më të vjetër, apo midis Islamit që keni mësuar ju dhe Islamit tradicional. A ka një konflikt të tillë?

A.K: Me emrin e Allahut të Gjithëmëshirshëm , Mëshirues . Zotin e falenderojmë dhe bekimet qofshin mbi të dashurin dhe të Dërguarin e Tij, Muhamedin, familjen dhe pasuesit e tij!

Ju falenderoj për punën tuaj dhe për mundin tuaj të përhershëm për paraqitjen e opinionit fetar. Jemi të gjithë dëshmitarë që Shqiperia është një rast unik ku feja u ndalua me ligj, një rast unik në të gjithë botën. Normalisht, që kjo gjë ka sjellë dhe pasojat e veta në traditë, kulturë, mënyrën e të jetuarit apo të perceptimit të jetës. Sistemi komunist tentoi të “prodhonte njeriun e ri “ gjë të cilën nuk e arriti, mirëpo faktikisht “prodhoi” njeriun e ndrydhur e shpirtërisht të shplarë, të sterilizuar.

Nuk ka dyshim se goditjen më të madhe e morën religjonet dhe kleri fetar, të cilat në një kohë kur ishin shuar të gjitha format opozitare ndaj pushtetit, përbënin gjer në ditën e ndalimit të vetmet organizime shoqërore që njihnin një pushtet më të lartë se sa ai i Partisë së Punës, pushtetin e Zotit. Interesant ka qenë në kete mes përpjekja për të shteruar burimet, që do të thotë se u ndalua literatura, u vranë apo u burgosën e internuan teologët, hoxhallaret e hafizlerët (ashtu si klerikë të feve të tjera).

Në momentin kur u abrogua ligji famëkeq që ndalonte lirinë e besimit, shoqëria shqipëtare gjendej përpara një mungese të theksuar të drejtuesve të jetës fetare, të cilët do merrnin përsipër udhëhqjen shpirtërore te komuniteteve fetare, përfshi atë mysliman.

Brezi i hoxhallarëve të mbetur ishte nje brez 75% autodidakt e madje H. H Sabri Koci – Zoti e mëshiroftë – nxorri asokohe një dekret ku kushdo që dinte vetëm 10 suret e fundit te Kuranit – një dije aq minimale që sot është tejkaluar dhe nga një frekuentues i zakonshëm i xhamive – behej Imam e madje dhe Myfti nëse nuk kishte të tjerë, pra pozicionin që përfaqson figurën më të lartë të udhëheqjes së bashkësisë. Domosdoshmeri ishte që njerzit të arsimohen jashtë vendit në mungesë të institucioneve në vend, në vende si Turqia, Egjypti, Siria , Arabia Saudite, Libia, Jordania, Malejzia, etj etj. Kjo nuk ishte e kufizuar vetëm tek myslimanët por edhe tek komunitetet e tjera fetare. Gjithë këtë përkujtim të historisë tonë e solla për të thënë se këta studentë kur erdhën nuk pati përplasje të gjeneratave e formave të Islamit, sic u intereson disave të pretendojnë për hir të interesave apo paragjykimeve – kur bëhen nga jashtë bashkësisë tonë – apo për interesa të ngushta karriere apo pushteti si dhe për të mbuluar abuzimet me pronat e bashkësisë – kur bëhet nga brenda bashkësisë tonë. Kështu u përdorën të gjitha termat për të ushqyer këto paragjykime dhe mbështetur këto interesa, terma si “ ekstremist” “ radikal” “fundamentalist” “ sekt” “ mjekrat” “ tekfir” etj., etj., cdo emërtim që siguronte jetëgjatësinë e këtyre paragykimeve e interesave.

Përplasja ishte mes botëkuptimit të ri, i cili ishte fetarisht i arsimuar dhe botëkuptimit të vjetër pa njohje të fesë, të shpirtit dhe dijes së saj, e përfaqsuar nga njerëz që ndoshta mbanin mend ndonjë gjë të memorizuar shumë vite më parë, por që as nuk mundeshin të lexonin tekstet bazë të lutjeve, pasi as nuk dinin të lexonin. Pati pak hoxhallarë të aftë që kishin mbijetuar persekutimin komunist, por ishin si “ uji i pakët”.

Normalisht, duke qenë se këta të rinj “rrezikonin” pozicionet dhe autoritetin fetar të këtij të ashtuquajturi kler të deri atëhershëm, pati dhe përplasje. Unë nuk dua të mohoj që normalisht ka patur dhe një lloj euforie rinore dhe deri diku një mungesë urtësie apo mencurie nga mosha e re, po që është përballur me një egërsi dhë mungesë mëshire – rahma – nga brezi i vjetër e kjo gjë ka zgjatur vetëm disa vite per tu shuar dhe mbyllur një herë e përgjithmonë atëherë kur Xhematet (besimtarët frekuentues) kuptuan se kanë të bëjnë më një brez të rinjsh si të gjithë të rinjtë, që në këtë fazë kanë nevojë të kuptohen e të shihen me rahma, duke pasur parasysh faktin se vetë bijtë e atyre nga gjenerata më e vjetër shpesh nuk frekuentonin aspak xhamitë; të rinjtë kuptuan se kanë të bëjnë me një brez që ka nevojë për respekt dhe se mosha bënte të vetën, ndërkohë që vetë prindërit e tyre nuk vinin në xhami, madje bëheshin pengesë për praktikimin e fesë. Dhe këtu kemi patur “përplasjen e brezave” midis prindërve që ishin formuar në vitet e komunizmit e të rinjve që po nisnin të njihnin fenë e shpesh ka patur tensione, përpjekje për të ushqyer me zor në kohë agjërimi, presion nga familjarët për vajzat që vendosnin shaminë etj. Por brenda xhamive,  palët gjeten emëruesin e përbashkët dhe u bënë pothuajse 10 vjet pas ardhjeë së të rinjve me arsim adekuat fetar që këto probleme janë adresuar nga bashkësia.

 

Pyetje: Kush është figura më e rëndësishme ndër dijetarët e traditës myslimane vepra apo jeta e të cilit ka ndikuar më shumë në mënyrën tënde të mendimit dhe në kuptimin e fesë? Po nga dijetarët bashkohorë?

A.K.: Jam shprehur kundër cdo sjelljeje e cila thotë se ne e kuptojmë fenë pa pasur nevojë për dijetarët e ata që pretendojnë këtë gjë, ashtu sic është thënë nga dijetarët ndër shekuj, keta njerëz janë në humbje të qartë, dhe e them këtë duke ju referuar Kuranit dhe Traditës . Nëse do të bëja një renditje do të thoja se refernca ime fetare ndërtohet mbi 1 Kuranin 2 Traditen 3 Unanimitetin 4 Analogjine e kështu me rradhë ndërsa si Imamë , Ebu Hanife , Shafi, Malik, Ahmed b. Hanbel e pastaj ata dijetarë që kanë ndjekur këto shkolla si Tahaviu e Zajaliu, Ibn Haxher e Neveviu, Ibn Abdul Berr e Ibnul Arabij, Ibn Tejmijeh e Ibn Xheuzijeh ndërsa nga bashkohorët, nga hoxhallaret e mëdhenj shqiptarë të si Arnauti e Albani po dhe të tjerë si Shenkiti e El Uthejmini. Normalisht që orientohem me [Universitetin e] Ezherin dhe sektorin e Hulumtive pranë saj si dhe me simotrën e saj në minsitrinë e fesë në Arabinë Saudite.

Ndërsa ndër kollosët shqiptarë frymëzohem nga urtësia e H. H Vehbi Dibrës mencuria e H. Ibrahim Dalliut, mprehtësia e H. H Ali Korces dhe edukata e H. H Mahmud Dashit, i cili ka qenë edhe vaizi i xhamisë ku unë aktualisht drejtoj – Allahu i pastë mëshiruar e na bashkoftë në Xhenet.

Pyetje: Ju keni firmosur peticionin kundra regjistrimit etnik dhe fetar që po ndodh këto ditë. Pse keni qenë kundra dhe a u regjistruat këto ditë?

A.K.: Ne nuk jemi kundra regjistrimit të popullsisë në vetvete. Kontestimi yne ka konsistuar në konsideratat rreth kushteve aktuale për këtë regjistrim dhe se sa ky regjistrim u shërben interesave të shqiptarëve, pa anashkaluar këtu mendimin tonë që ky regjistrim në pikat e etnisë dhe fesë nuk mundet të plotësojë funksionin e pretënduar për të dhënë një pamje korekte në lidhje me fenë dhe etninë në Shqipëri.

Hapi që ne ndërmorrëm ishte nje nga format demokratike te shprehjes së këtij qëndrimit tonë. Komuniteti Mysliman (KMSH) shumë kohë më pas bëri një deklaratë por që mendoj se duhej ta ndiqnin me hapa konkrete. Mirëpo duke qenë se reagimi i shoqërise civile dhe komuniteteve fetare nuk kanë qenë ashtu sic duhej, ligji kaloi dhe ne u ndodhëm tashmë par nje fakti të kryer përballë regjistrimit  dhe nisur nga ky fakt dhe nga udhëzimet e dala më vonë nga KMSH, ne mbajtëm nje qendrim konstruktiv dhe bëmë thirje që të merej pjesë në regjistrim dhe të kontribuohej nga besimtarët në cilësinë e këtij procesi, edhe pse dyshojmë në korektësinë përfundimtare të këtij procesi.

Pyetje: Kush është për ju cështja apo sfida më e rëndësishme me të cilën përballet bashkësia e besimtarëve myslimanë dhe kush është cështja që planifikon t’i kushtosh më shumë vëmendje në punën tënde në ardhmen?

A.K.: Sfidat janë të shumta para nesh, por ajo që mendoj se është më e rëndësishmja është edukimi i bashkësisë mbi bazat e monoteizmit dhe kuptimit të esencës së fesë e prej këndej reflektimi i realitetit dhe energjisë së fesë për të qenë zgjidhje e sfidave me të cilat përballemi; Unifikimi e muslimanëve jo në një organizatë apo lëvizje se kjo është e vështirë por të paktën në mendimet themeltare, në strategjitë rreth interesave të përbashkëta dhe moralin e veprimit si dhe në pranimin e diversitetit të mendimit ndryshe, në krijimin e hapsirave që lejon shprehjen e mendimit ndryshe. Mendoj se një sfidë tjetër me të cilën ne sot përballemi jane rreziku i sekteve te humbura apo te devijuara te cilat kanë depërtuar në Shqipëri dhe që s’ka një Institucion që ti dalë në balle e t’i raportojë si të pa denja për interest e ketij vendi.

Pyetje: Komentohet shpesh se shqiptarët janë neglizhentë ndaj fesë por në xhaminë tuaj është e vështirë të gjendet vend ditën e premte dhe duket sikur shumica dërmuese i përkasin një gjenerate të re. Si e vlerësoni ju interesimin e shqiptarëve ndaj fesë?

A.K.: Zoti është dëshmitar se sot ne nuk akomodojmë dot të gjithë njerëzit që vijnë për mungesë vendi dhe se ka njerez që jane larguar se s’kanë gjetur aty vende, me premtimin se do te vijnë më herët te premten e ardhshme. Kjo nuk na tregon neglizhencë. Une si imam jam shumë optimist – pa patur nevojë për entuziazëm të ekzagjeruar – për afrimin e një gjenerate të re të të rinjve në xhami dhe këtë vit kemi të bëjmë me një zgjerim te dukshëm dhe tepër të ndjeshëm e të prekshëm. Fakti është se asnjë nga xhamitë e kryeqytetit sot nuk mundet të akomodojë besimtarët në faljen e të premtes. Sistemi komunist ka lënë gjurmët e veta që kanë lënë distancë midis shumë shqiptarëve dhe fesë, mirëpo kemi parë gjithashtu se kur shumë shqiptarë janë përballur dhe kanë përqafuar fenë, kemi parë dedikim e vendosmëri dhe prej këtij populli kemi parë të dalin disa nga dijetarët më të rëndësishëm të Islamit sot në botë.

Faleminderit imam Ahmed.

Faleminderit juve.

Comments

  • O Andi ma bej hallall po sikur supozohet, pergjithesisht, qe komenti te kete ndonje lidhje me cfare eshte shkruar me siper dhe mua intervista me duket e qarte, korekte dhe informuese.

  • Ajo qe thote Andi qendron, megjithate, kjo eshte nje rubrike e mire, per tu njohur me qendrimet publike te aktoreve kryesore te fese. Te pakten krijojme mundesine te njihemi me pikepamjet, qendrimet, pse jo edhe limitet e tyre. Uroj qe kjo rubrike te vijoje edhe me tej me aktore te tjere te rendesishem, te cilet, sido qe te jete, jane zeri zyrtar i fese ne Shqiperi.

  • Shume diplomatike per te qene aq reale kjo interviste, problemi mes “brezit te vjeter” dhe “brezit te ri” (ne thojza) nuk qendron fare ne formimin e brezit te vjeter si produkt i kultures komuniste, por qendron ne diferencat mes botekuptimit tradicional ballkanik, po ashtu edhe te pjeses veriore te arabise (Siri, Egjypt, Jordani, Irak, etj.) dhe botekuptimit Saudit (Nexhdist) te te beri Sheriat.
    E kote me duket renditja qe i ben Ahmedi dijetareve qe u referohet, sepse do te ishte me e sinqerte te thuheshin Ibn Tejmijeh dhe Ibnul Kajjim ne te gjitha sferat dhe bazat e Sheriatit, duke filluar nga Kur’ani, Syneti, Ixhmaja dhe Komperativin (jo analogji *gabim), po ashtu Ebu Hanifen dhe imamet e tjere, jane te ndertuar sipas botekuptimit te Ibn Tejmijes.
    I kote eshte edhe permendja e Az’harit. Az’hari eshte totalisht i ndryshem nga botekuptimet saudite. Ky brezi i vjeter (ku qendroj edhe vete edhe pse jo plak, por ka nje shumice si puna ime *i ri) perfaqesohet kryelarte dhe fuqishem nga imamet e Az’harit me rradhe deri tek Dr. Ahmed Tajjib dhe Myftiu i Egjyptit Dr. Ali Xhumua. Dhe meqe ra muhabeti i Myftiut, keto dite ka nje konflikt mes tij dhe nje fare Huvejni qe e mbajne per te ditur.
    Pyrtje: Mos valle konflikti “brezi i ri” dhe “brezi i vjeter” eshte transferuar tashme ne Egjypt?
    Eshte shume per te qeshur, por mospajtimet nuk kane te bejne me pushtetin por kane te bejne me pikepamjet fetare, mes Az’harit dhe Myftive Saudit,….emrat vejani vete si quhen, nuk merrem me emra.

    • Pra ti Alban mendon se 50 vjet ku regjimi nderhyri ne cdo aspekt te kultures, edukimit, ku cdo aspekt i jetes kerkonte te ishte i ngjyrosur ideologjikisht, nuk ka patur efekt mbi njerezit qe jetuan ne ate kohe… Nuk e kuptoj gjithashtu se si te duket e kote renditja qe jep hoxha ne fjale kur eshte se ai eshte pyetur e ai eshte pergjigjur per renditjen si e sheh ai. Kijas nuk perkthehet asnjehere si “Komperativin” por perhere si analogji. (Kokaina eshte e ndaluar ashtu sic eshte ndaluar alkoli sepse ka ile te njejte). Gabimin e ke ti. Si qenkan te ndertuar Ebu Hanifja dhe imamet e tjere sipas botekuptimit te Ibn Tejmijes kur eshte se kane jetuar ca shekuj para tij? Hoxha thote qe konsulton qendrimet e Ezherit e ti thua eshte kote meqe qenka totalisht e ndryshme nga Saudija. Tani, e di ti apo ai se cfare literature lexon. Ti thua qe nuk meresh me emra… mire ben.

      • Te nderuar, une thash ne fillim qe eshte shume diplomatike per te qene reale dhe kete e ngre ne disa pika:
        1- Eshte e pavlere ideja e ngritur nga Ahmedi se komunizmi ka qene shkaku i konfliktit “brez i ri” dhe “brez i vjeter”, kjo me teper eshte per te hedhur hi syve.
        Cfare lidhje ka forma e namazit me komunizmin? Po me Mevludin? Po me leximin e Kur’anit per te vdekurit tane?
        2- Pyeteni hoxhen te shpjegoje ndonje ceshtje islame dhe ai do te flasi me keto terma: “Ka thene Shejhul Islam” (duke patur per qellim Ibn Tejmijen) ose “Ka thene Ibnul Kajjim” dhe Imamet e kater shkollave permenden vetem per fasade. Pyetni Ahmedin gjene me te thjeshte se tek cili imam nga ata te katert bazohet ne venien e duarve mbi gjoks gjate namazit? Pyeteni Ahmedin per divorcin e gruas ne tre!
        3- Pyetni Ahmedin per ceshtje akaidi ne lidhje me sifatet e Allahut dhe nuk do te gjeni asgje nga Tahaviu, Ibn Haxher dhe Neveviju. Pyeteni se perse Imam Neveviu e ka ndare bidatin ne te mire dhe te keq, pyeteni perse ne e kemi perzemer librin e haditheve “40 hadithet e Neveviut”, kur dihet se Neveviu i ka vendosur ne nje liber te vetem duke u bazuar ne nje hadith Daif.
        4-
        5-
        6-
        7-
        etj etj.
        Persa i perket El-Kijas nuk eshte kurre analogji (Analogy eng. Analogus gr.)sepse termi analogji eshte Et-Teshbijh edhe pse ne pamje te pare duket si “krahasim” ka tendence logjike drejt identikes. Ndersa El-Kijas qe eshte metoda krahasimtare eshte Komparativ (Comparative) qe nuk ka per qellim ti beje ceshtjet identike.
        Le te marrim shembullin qe solle ti qe Kokaina eshte e ndaluar ashtu sic eshte i ndaluar Alkooli, sepse ka ‘Il’leh te njejte.
        Por Alkooli eshte urdher direkt nga Teksti, pra eshte Sarijh ( قطعي الثبوت قطعي الدلالة ). Aktet e ndaluara qe perftohen prej Kijasit nuk kane te njejten vlere ndalimi me ato te permendura ne Tekst edhe pse diferenca mes tyre mund te jete tej mase e vogel.

        Per ndertimin e Imameve, lexoje edhe nje here ose me mire po ta perseris.
        Ebu HAnife dhe imamet e tjere jane te ndertuar, TEK AHMEDI, sipas botekuptimit te Ibn Tejmijes. Kuptoje!!!
        Per Az’harin, Hoxha thote Orientohem jo Konsultohem, te Orientohesh do te thote te ecesh sipas asaj qe predikon Az’hari, pra Az’hari ne kete rast del Merxhe’ijeh (Pike referimi), nderkohe qe Az’hari eshte Esh’arit dhe Sufist, kjo bie ndesh me deklaratat e hoxhes. Apo ky muhabeti i Az’harit eshte muhabet interesi, pra kur i intereson hoxhes??

  • Ndikimi prej komunizmit deri diku eshte njesoj si tek te vjetrit ashtu edhe tek te rinjte. Te rinjte, sido qe te jete, jane produkt i nje sistemi arsimor dhe i nje kulture intelektuale komuniste, ne po ate mase sa edhe te vjetrit. Madje perkundrazi, une mendoj se figura te tilla si psh. Hafiz Sabri Koci, kane patur me shume shance te mbeten te painfektuar nga menyra komuniste e te menduarit, sesa Ahmed Kalaja, kjo per vete faktin se i ndjeri Hafizi ka patur fatin te formoje botekuptimet e veta ne nje periudhe parakomuniste, ndersa Ahmedi eshte formuar ne nje periudhe gjate dhe paskomuniste. Te jesh produkt i nje sistemi, nuk do te thote te kesh jetuar me gjate nen te, por te jesh ndikuar me shume prej mekanizmave te tij te ndikimit.

  • jon ca vllazni qe Allahu i udhezofte, nuk i len nefsi pa komentu i cik…nefsi eshte i mire kur ploteson nevojat ne baze te kapacitetit te atij qe i sherben…cdo gje e tepert eshte e demshme, qofte kjo edhe per Hir te Allahut! Allahu na udhezofte per me te miren!

  • Dalan nuk jam dot dakort me formulen e propozuar per te ndare se te kush eshte ndikimi i komunizmit me i madh. Por gjithsesi, ajo qe me habit me teper eshte insistimi i Albanit me lart, pasi qe te gjithe mbajme mend njerez te atij brezi me te vjeter, plus nje imam i Tiranes ka mare persiper te tregoje se kush jane referencat e veta fetare dhe jo se eshte i detyruar ta beje dhe tani ne shkelje te te gjitha konsideratave te etikes fetare, meret persiper te na thuhet se ne dallim nga cfare ka thene imami i nderuar, Albani na dika te verteten… Te lutem shume, nese ke gjykime per kete imam qe duket sikur jane te nje forme personale, nuk eshte serioze te perdoren keto lloj hapsirash per t’i nxjere. Plus, qysh kur qenka perdorimi i Ibn Tejmijes jashte qendrimit te kater shkollave?

    p.s. me qe ke perdorur termat ne anglisht per te sqaruar kijasin, cdo botim serioz per ligjin islam ne gjuhen angleze, kijasin e perkthen analogji (analogy) . Ti mund te vazhdosh me perkthimin tend.

  • Nejse, mendimi i Albanit eshte i veti. Ne lidhje me ndikimin prej komunizmit, une, ne postim thashe qe si te vjetrit edhe te rinjte, jane pak a shume njesoj. Dallimin ne nivel e bera per te prishur nje klishe te pavertete e cila e paraqet situaten sikur te vjetrit jane te pagdhendshem, pasi i ka ngurtesu komunizmi ne mendim, ndersa te rinjte jane me mendjehapur, pasi nuk jane ndikuar nga komunizmi. Per kete, u perpoqa te shpjegoj se, te rinjte kane me shume shance per te qene te ndikuar, per arsye se jane lindur e rritur ne nje sistem te menduari qe eshte prodhuar prej kohes me te erret te komunizmit ne shqiperi, ndersa te vjetrit kane kaluar kohen e rinise te pandikuar ne kete nivel. Gjithsesi, une jam mesuar te mos i fus te gjithe ne nje thes. Njeriu eshte produkt i kohes dhe rrethanave ku ka jetuar, por eshte edhe individ me nje nivel te caktuar vecantie.
    Ndersa ne lidhje me ate qe thote Albani, nuk ka pse ta presim me kaq problem. Ajo eshte nje qasje qe ka pjesen e vet te te vertetes, ndaj nuk ka perse te cuditemi perse ai mendon ashtu. Edhe une mendoj qe Ahmed Kalaja nuk eshte aq i barazlarguar nga te gjitha meth’hebet dhe, kam pershtypjen qe po te shkosh ta pyesesh kete mund ta pohoje edhe vete. Natyrisht, Kalaja e ka pranuar vete qe eshte selefi dhe qe metodologjikisht, kjo rryme eshte jometh’hebiste. Sigurisht selefizmi nuk eshte kundra imameve, sigurisht qe edhe i merr ne reference, por eshte kundra ndjekesve te tyre. Nga ana tjeter, selefizmi ka nje sere imamesh qe i merr me shume ne reference se te tjeret, sic jane Imam Ahmedi, Ibn Tejmije, Ibn Kajim, ndersa sot i referohet kryesisht Shejh Albanit, Bin Bazit, Uthejminit etj. Natyrisht qe selefite i referohen edhe Ebu Hanifes, por i referohen per ato gjera qe jane ne perputhje me gjykimet e tyre. Pa dyshim qe Kalaja i perket kesaj rryme dhe ketu Albani ka deri diku te drejte. Por nuk ka asgje ketu per ta marre per tu habitur e indinjuar, e per me teper eshte akoma me e papranueshme nderhyrja e Omerit, qe merr persiper te percaktoje edhe probleme te zemres, duke i marre komentet e tij si probleme te nefsit. Nje gje e tille eshte e papranueshme dhe moderatoret e ketij blogu duhet te mos e lejojne.

    • Aristoteli, ne mos gaboj se nuk jam dhe tifoz i madh i citimeve te te medhenjve, thoshte se te rinjte flasin vetem per te ardhmen se nuk kane te kaluar dhe pleqte flasin vetem per te shkuaren se nuk kane te ardhme. Nuk mund te krahasosh njerez qe jane sot ne formim e siper me njerez qe jetuan pjesen me te madhe te jetes se tyre adulte ne komunizem. Gjithsesi, kjo nuk me duket e rendesise primare.

      Ideja se selefizmi eshte anti-medhheb kerkon sqarime qe nuk do kemi mundesi t’i bejme ketu por te mjaftohemi te themi se selefizmi eshte kundra pasimit rigoroz dhe pa alternativa te nje medhhebi te vetem. Selefite thjesht e kane ngritur kete me ashper se te tjeret, se ky eshte bere tashme qendrim i pergjithshem i pjeses me te madhe te dijetareve.

      Selefizmi, ne anen tjeter, perdor me shume referenca nga hanefizmi nga sa pranon apo nga sa njihet ne pergjithesi. Pjesa me e madhe e fikhut mbi konsideratat etike ne tregti, per shembull, meret kryesisht nga hanefizmi.

      Gjithsesi, imami me siper nuk ka folur per barazlargim e as nuk ka folur per masen e largimit por ka folur per figurat qe informojne ca me shume e ca me pak mendimin e tij fetar. Se paku, ne dallim nga shume nga ata qe viheshin imam ne fillime te fese e njeh gamen e tradites klasike te islamit.

      Une jam dakort me ty per komentin e Omerit, por edhe komentet per diplomaci te Albanit, qe qartazi ngrene dyshime mbi sinqeritetin e pergjigjeve te imamit me duken sa fetarisht te mangeta e po aq spekullative.

      • Lexo or mik!

        Une drejtova disa pyetje per te kuptuar se komunizmi nuk ka patur “gisht” ne konfliktin “Brez i ri” e “Brez i vjeter”. Komunizmi ka patur gisht vetem ne zhveshjen, apo prapambetjen intelktualo-fetare.
        Une, i dashur, te verteten ne menyre totale nuk e di, por nje te vertete te madhe e di shume mire, qe ritualet qe mbeshtet “brezi i vjeter” jane edhe ritualet qe mbeshtesin te gjitha shkollat islame, pervec asaj te A. Saudite.
        Az’hari Sherif, qe eshte permendur nga Kalaja, eshte pasuese e metodologjise Esh’arite, esh’arite sipas Kalase jane sekt i devijuar. Az’hari Sherif eshte shkolle ku sufizmi respektohet dhe ku shumica e profesoreve jane pasues te sufizmit e sufizmi sipas Kalase eshte me keq se esh’arizmi.
        Persa i perket idese se “ka folur nje imam i Tiranes”, kjo s’ka sens, sepse imamllikun e bejne edhe ata me te mesme fetare.
        Gabimi qe ben ti i dashur Street, eshte si shumica, qe kur dikush kundershton dike, duhet te jete personale. Une personale me Kalane? Une nuk kam personale me askend, aty ku e shoh se calon e them mendimin tim dhe per kete nuk me privon askush perderisa jam brenda kornizave te normes etike dhe fetare.

        Perdorimi i Ibn Tejmijes jashte qendrimit te kater shkollave?
        Ne dy aspektet e kater shkollave, ne Teuhid dhe ne Sheriat.
        Shejkhul Islam Es-Subki, bashkohes i Ibn Tejmijes, ka numeruar gjashtedhjete (60) ceshtje te Ixhmase (Konsensusit)qe Ibn Tejmije i ka shkelur.
        Nuk dua t’i permend ato sepse pastaj do dalim ne tema te tjera.

        Persa i perket Kijasit qe te mos kemi mosmarrveshje te perkthimit ne anglisht me mire e leme ne shqip “Procesi Krahasimtar”.

        Persa i perket Selefizmit dhe mbeshtetjes qe i ben ne lidhje me jo-mez’hebizmin, mos u lodh kot sepse ata nuk i definon dot ne lidhje me mez’hebet dmth nuk kapen as me gjethe fiku, sepse rreshqasin. Por per nje gje te jesh i sigurt se asnje prej mez’hebeve nuk predikon aplikimin rigorogoroz nga ana e xhematit te thjeshte, mez’hebi i tyre ne X ceshtje eshte mez’hebi i myftiut qe i jep fetva per ate ceshtje. Nga ana tjeter askush prej xhematit te thjeshte nuk mund te behet dredharak ne lidhje me ceshtjet e sheriat duke shpikur ne nje fare menyre nje mez’heb te mendjes se tij, sipas qefit dhe ketu konsiston rigoroziteti.
        Pastaj, pasimi i nje mez’hebi nga ana e nje muslimani varet nga informacioni qe ka, ose e thene ndryshe, jo te gjithe do te mesojne Sheriat aq sa te arrije ne Ixhtihad e te veproje sipas mendimit te tij personal.
        Ose sic ka thene edhe Dr. Buti qe ky muhabet eshte si puna e leximit te Kur’anit, njeri lexon Hafs te Asimit sepse kete ka mesuar, dikush tjeter nuk lexon dot Hafs por Warsh e dikush tjeter Kalawun e keshtu me rradhe. Por ne secilen shkolle leximi personi duhet te jeter rigoroz, mos i bej kacurel kiraetet.

        Qe ta marresh vesh ti Street edhe te tjere.
        Pergjigja e Kalase do te ishte paster e sinqerte, nese ai do te percaktonte per cdo shkence islame referencen e tij, pra Ne Fik’h kater imamet, ne Hadith Ibn Haxher dhe Nevevijun, ne Tefsir Ibn Kethirn (shembuj keto) e keshtu me rradhe.
        Por perfshirja e tij ne formen “unlimited” eshte nje amulli, sepse nese flet per Ibn Haxherin dhe Nevevijun ai nuk u referohet atyre ne akaid, e as ne Sheriat (Nevevijun).

        Une nuk e mohoj qe ato qe them une, jane qartazi dyshime ne sinqeritetin e Kalase per cfare ka deklaruar ne interviste. Apo ndryshe ne deklarime mediatike e ndryshe ne xhami?

        • Shumica qe lexojne keto artikuj nuk dine qka eshte Fik’hu apo qka eshte Akideja (Akaidi) andaj nuk do ishte e nevojshme t’i seleksiononte ne ate menyre referencat e tij. Dhe mirret vesh nga fjalet tua ata jane referenca te tij por normalisht ku don ai e jo ku don ti.
          Ndersa sa i perket thenies se Butit, kater imamet kane thene: “Po ra ne kundershtim fjala jone me hadithin, merreni hadithin lene fjalen tone”. Keshtu qe ata vete thone qe bene te mos ngulni kembe nganjehere.
          Tek sinqeriteti i hoxhes nuk eshte problemi, por eshte problemi se ky nuk ishte debat fetar, por ishte me shume i llojit social me ngjyre feje, ndersa ne xhami zakonisht tema eshte fetare dhe ketu ska asgje te pakuptueshme perveq nese nuk don te kuptosh. E nese don te kuptosh hoxha ka facebookun e tij pse nuk e pyet ti heqesh dilemat. Esselamu ‘alejkum.

  • Nuk mendoj se jane po aq spekulative. Albani synon te thote se Kalaja nuk po e thote te verteten ne menyre te hapur, por po perpiqet ta fshehe nepermjet spekulimeve te cilat, ndonese jane te verteta tekstualisht, nuk jane te tilla kontekstualisht. Ndersa Omeri thote, tulle se Albani ka probleme me nefsin. Ajo qe po ben Albani, eshte thjesht zbardhje e asaj qe ai e koncepton si inkoherence ne deklaratat e Kalase dhe kjo eshte e drejta e tij.
    Gjithsesi, per kete eshte me mire te flase Albani vete.

    Per Kalane, nuk eshte se ai ka deklaruar barazlargimin, por pyetjes se kujt i referohet ne gjykimet fetare, i eshte pergjigjur ne menyre te atille, qe synon te shfaqet si i barazlarguar. Nejse, mua me duket, deri diku korrekte ajo qe ka thene Ahmedi. Une mendoj se thjesht ka dashur te shmange keqkuptimet e mundshme ne lidhje me kete teme, duke dashur tejete politikisht korrekt. Kjo eshte arsyeja qe Albani e sheh pergjigjen e tij si diplomatike, dhe deri diku, ka te drejte. Ajo qe nuk kuptoj eshte se cfare ka te pabesueshme ketu. Ne nje prej emisioneve te veta te TV SHIJAK Kalaja eshte pyetur per kete gje, dhe eshte shprehur se ndjek meth’hebin hanefi, gje qe nuk eshte e vertete. Kjo me ben te them se qendrimi i tij ne kete interviste eshte deri diku korrekt.

    Per methhebet, une nuk mendoj aspak se jomethhebizmi po mbeshtetet sot nga shumica e dijetareve. Perkundrazi, shumica e dijetareve, me aq sa di une (pa qene aspak hoxhe), eshte e mendimit qe njerezit duhet te ndjekin methhebet. Eshte tjeter gje fakti qe vete dijetaret, sot po japin fetva dhe gjykime fetare jashte kornizave te meth’hebeve. Ata patjeter qe jane te lire ta bejne kete, sepse jane dijetare, por nuk funksionon e gjejta gje per te tjeret. Njerezit qe nuk kane statusin e dijetarit jane domosdoshmerisht mukalid, ndejkes, sepse nuk kane njohjen e nevojshme shkencore per te bere zgjedhjen e duhur midis qendrimeve te ndryshme mes meth’hebeve. Selefite jane te vetmit qe i japin popullit te drejten (madje i japin obligimin) per te qene perzgjedhes mes meth’hebeve dhe jo vetem kaq, por shkojne deri aty sa ta konsiderojne taklidin bidat. Kjo eshte krejtesisht e papajtueshme me ate cfare kemi trasheguar ne dijet fetare, dhe eshte pikerisht kjo (jometh’hebizmi) qe eshte bidat, shtese ne fe, sic eshte shprehur edhe shejh Buti e te tjere. Jometh’hebizmi eshte dicka qe e mbrojne vetem selefite dhe ketu mendoj se ata jane krejtesisht te gabuar.
    Selefizmi, mund te perdore referenca ngado, por kjo nuk do te thote se i ngjan me shume atij meth’hebi qe i referohet me shume. Ceshtja nuk eshte sasiore. Duhet pranuar qe selefizmi buron nga hanbelizmi dhe eshte shume prane metodologjikisht meth’hebit hanbeli. Selefizmi ka lindur ne mjedise qe kane trasheguar shkollen hanbelite, mbeshtetet nga Arabija Saudite qe eshte hanbelite, dhe u referohet pergjithesisht dijetareve te tille si Ibn Tejmije, te cilet kane qene me prane hanbelizmit ne formimin e tyre, pavaresisht faktit qe kane qene muxhtehide. Metodologjikisht selefinjte jane sot me ehli hadith, se te tjeret, ashtu sic eshte metodologjikisht me ehli hadith edhe hanbelizmi ndaj tre meth’hebeve te tjera.

  • Mos u merrni shume me Imam Ahmed Kalane. Sic shihet ai eshte akoma ne kerkim te nje shkolle mendimi, prandaj i referohet disave prej tyre. Per momentin mund te themi qe eshte ndjekes i selefizmit, me gjithe nuancat e paparashikushme qe ka kjo shkolle. Mundesoini imamit te pershtatet me mire ne kontekstin shqiptar, megjithese ne punen e tij pastorale here ndreq, e here xhiron. Eshte e dukshme se imami nuk i njeh mire mekanizmat dhe idete qe levizin intelektualisht shqiptaret e sotem, njohja e tij eshte rrethanore dhe praktike, pra e pjesshme. Gjithkush i ka mangesite e veta. Urojni imamit pune te mbare dhe dashte Zoti te na nxjerre me hajer.

    • “Sic shihet ai eshte akoma ne kerkim te nje shkolle mendimi” – ben shaka ti?.. Ne fakt eshte e kunderta ngase ne fillim fillohet me nje shkolle mendimi pastaj hyn ke argumentet, po edhe spati ndonje shkolle mendimi mos do thoni qe ajo eshte kusht i imanit tani.. edhe pse disa thone te kunderten.

  • I nderuar moderator i kesaj interviste , ketu u thane shume gjera ne lidhje me ate qe predikon Imami i nderuar , kam nje kerkese ne emrin tuaj pa marre per te keq ; A mund ti drejotoni atij disa pyetje te tjera ne lidhje me disa paqartesi te ngritura ketu qe edhe ne te jemi me te qarte, besoj se do te gjeni te ai mirekuptim ? Flm .

    • I nderuar Kasem, se pari faleminderit per vemendjen ndaj publikimeve te kesaj faqeje. Se dyti, personalisht nuk shohe te jene ngritur paqartesi, por gjithsesi, nese egzistojne pyetje mund te sillen ne faqen e komenteve dhe mbi baze te tyre mund te ngreme nje interviste te ardhshme apo ndoshta vete imami mund te desheroje t’u pergjigjet. Ne i jemi mirenjohes per impenjimin e tij per kete interviste dhe se shpejti mendojme te sjellim intervista te tjera te ketij lloji. pershendetje.

      • Pershendetje dhe ju falenderoj dhe ju uroj gjithe te mirat , kisha per qellim mbi medhehbet apo akaidin apo dhe disa qendrime te tij per ngjarje te caktuara , nese shihni te arsyeshme ajo qe ja vlen te theksohet eshte se kjo natyre intervistimi eshte nje ere,epoke e re dhe e mire bashkpunimi mes jush dhe imameve gje qe besoj se duhet vleresuar , dhe qe na kenaq te gjitheve . Zoti ju ndihmofte edhe ju dhente suksese ne kete mision fisnik.

  • Allahu te rujt o vella i yne i nderuar Kalaja!e verteta eshte se ti nuk ke konflikt me askend,,kot lodhet drreqi me sulme te deshtuara qysh ne nisje ndaj besimtareve te drejt,megjithate ne nuk duhet ta harrojm misjonin e djallit te mallkuar deri diten e gjykimit!Allahu na falte,e na meshirofte,te gjitheve

  • Your email address will not be published. Required fields are marked *