Kremtohet Mevludi Sherif në Durrës





 Elton Hatibi

Megjithëse një ditë e ftohtë dhe me sfondin stinor gri, moti ishte i qëndrueshëm dhe i përshtatshëm për të ndërmarrë një udhtim mbreslënës në qytetin bregdetar, duke dëshmuar me këtë rast një nga ngjarjet e mëdha të kalendarit islamik, ceremoninë e Mevludit Sherif. Nga Tirana u nisëm në mëngjes pas njoftimit se ceremonia e Mevludit, organizuar nga Myftinia e Durrësit, ishte parashikuar paraditen e së premtes përpara namazit të xhumasë. Për vizitorët e rrallë në këtë stinë, Durrësi mëngjeset i ka të magjishme, manifestuar kjo ndjeshëm në kombinimin mes detit, peisazhit unik si dhe rrugëve të një qyteti përplot histori.

Nga qendra e qytetit i afrohemi ngadalë xhamisë Fatih ku dhe do të mbahet këtë vit ceremonia e Mevludit. Pas rikonstruksionit të plotë ndodhur kohët e fundit, kompleksi i xhamisë disashekullore që përfshin dhe ndërtesën e Medresesë së vajzave, ka tashmë një fytyrë të re dhe të freskët që ruan mirë origjinalitetin e saj mesjetar. Xhamia Fatih është nga ato tipe xhamish mes lagjesh karakteristike ku çdokush ndjen familjaritet që në kontaktin e parë, falë thjeshtësisë arkitektonike, e ngjashme në stil dhe materiale me banesat e hershme qytetare.

Ndërkohë që jemi tek pragu i saj, nga brenda dëgjohen salavatet për nder të Profetit si parapërgatitje dhe ftesë për njerëzit, që pak nga pak popullojnë sallën qendrore të xhamisë. Ceremoninë e çel myftiu i qytetit Redin Quku, i cili në fjalën e tij, pasi falenderoi të pranishmit, nënvizoi vlerën e kremtimeve të tilla që bashkojnë besimtarët në punë të urta. Gjithashtu ai përmendi rëndësinë e vazhdimsisë së traditave të ringjallura mes besimtarëve pas dhunës së regjimit ateist. Pas fjalës së mbajtur nisi këndimi i një pasazhi kuranor nga hafizi i moshuar Ruzhdi Hoxha që habiti audiencën me cilësitë vokale dhe me rigorozitetin e përmbajtur rregullave të këndimit. Ky recitim befasues, jo vetëm për nga rethanat dhe moshën e kënduesit, por edhe për timbrin e zërit dhe stilin e veçantë, zgjoi menjëherë vëmendjen dhe përqendrimin e të pranishmëve. Më pas kënduesit e reshtuar përballë xhematit, në kryet e të cilëve shquheshin çallma, bereta ose qeleshe, sipas rastit, nisën serinë e këndimeve individuale, të ndërprera hera-herës nga koret e përbashkta që i thurin Profetit lavde dhe salavate.

Mevludi recitohet në gjuhën shqipe. Më i përhapuri dhe më i njohuri në trevat shqiptare është teksti i Hafiz Ali Ulqinakut i cili është një nga tekstet më të vjetra. Pjesët e recituara individualisht ndryshonin ndjeshëm me njëra-tjetrën për nga metrika e tekstit poetik, si dhe për nga vija melodike që ruante origjinalitetin tek secili këndues. Përmbajtja e pjesëve të përzgjedhura kryesisht i dedikohet historisë së lindjes së Profetit dhe mrekullive që shoqëruan këtë ngjarje madhështore. Metaforat dhe figuracionet e përdorura në tekst, megjithëse të thjeshta dhe shpesh përsëritëse, janë dinamike dhe përcjellin tek të pranishmit emocione të konsiderueshme dhe të natyrshme përkundrejt krijesës më të dashur për besimtarët.

I veçantë për nga përmbajtja e tekstit mund të konsiderohet recitimi i Haxhi Asllan Plakut, xhematli i xhamisë, i cili me një stil këndimi popullor për zonën e Durrësit, solli në vëmendje një pjesë të tekstit ku pasqyrohet një bashkëbisedim kozmologjik ndërmjet Profetit dhe vajzës se tij Fatimes. Dialogu përmend etapat e ndryshme që do të kalojë bashkësia e Profetit në momentet e Gjyqit të Madh, duke evokuar edhe një dimension të ndjerë të komunikimit at e bijë, që shqipja është e aftë të na e falë, ku si piktakim qëndron preokupimi për fatin njerzor të jetës së përtejme.

Larmisë në këndimin e Mevludit i duhet shtuar fakti që disa prej pjesmarrësve vinin nga treva të tjera të vendit, ku stili i këndimit është ndikuar nga kultura e përgjithshme popullore që manifestohet në folklorin e pasur lokal. Këtyre lokalizmave kulturore, të pashmangshme në kontekstin shqiptar, i’u mbivendos dimensioni shpirtëror, përbashkues në të tilla evente, ku origjinaliteti është i mirëpritur si një nga karakteristikat e Islamit.

Gjatë ceremonisë që zgjati përreth një orë, ambjentet e xhamisë u mbushën dhe më tej me besimtarë, pasi dhe koha e namazit të xhumasë po afronte. Hutben e rastit e mbajti imami i xhamisë i cili si fjali qendrore nënvizoi vlerën e ndjekjes nga besimtarët të Ligjit Hyjnor, shembullit profetik dhe të harmonisë që duhet të karakterizojë mardhënjet mes njerëzve.

Ceremonia e Mevludit Sherif, e cila vitet e fundit po rikthehet bindshëm tek bashkësia e besimtarëve muslimanë shqiptar, është një ngjarje fetare tradicionalisht e kremtuar në botën muslimane që përtej vlerave shpirtërore ofron origjinalitetet kulturore të secilit popull, mishëruar nga larmitë etno-linguistike. Duhet thene që ky origjinalitet tradicional kohët e fundit ndihet në trysninë e fenomeneve moderne të dykahshme që kërcenojnë zhdukjen e saj si traditë. Nga njëra anë debati mbi legjitimitetin burimor dekurajon vazhdimsinë e saj, sidomos tek të rinjtë, nga ana tjetër tjetërsimi i kësaj ngjarjeje në formatin e një spektakli teliviziv modern, zhvendosur dhe në një kontekst tjetër kalendarik, e zhvesh ndjeshëm nga përmbajtja shpirtërore e kulturore që e karakterizon.

U larguam nga Durrësi me shijen e mirë të një ngjarje përmbushëse nga ana shpirtërore, duke falenderuar organizatorët për përpjekjet e tyre në pasurimin e jetës fetare dhe ruajtjen e traditave të trashëguara.

Comments

    • ju qe thoni bidat e dini se cfare eshte bidati apo jeni duke ja fut kot? eshte kjo valle nje risi qe te nxjerr nga feja dhe te con ne kufer?

      thirrini mendjes

  • kam pershtypjen se vetem per faktin se ky kremtim (gjithsesi risi ne islam) ka hyre ne ate qe mund te quhet trashegimi kulturore islame disa shekullore te vleresohet me keto nota pozitive,perndryshe nuk do ta kalonte vleresimin qe kane per tallavane sot shume njerez. e vjetra gjithmone ngelet e bukur! a thua valle eshte gjithmone keshtu edhe kur ajo nuk eshte burimore?! Por ndoshta edhe tallavaja pas dy tre shekujsh do ti bashkangjitet nje vleresimi te njejte, perderisa operohet me te tilla kritere!

  • Kam pershtypjen qe, zhvleresimin per vleren kulturore e artistike te mevludit e ke per shkak bindjeve doktrionore. Per kete arsye paragjykon nje vlere, vetem e vetem sepse ke bindjen e gabuar se ajo eshte definitivisht bidat.

    Mevludi eshte nje nga veprat me te medha te historise se letersise shqipe te shek. XIX dhe deshmon per shije te holle estetike e nivel te larte te levrimit te fjales. Stili eshte depertues dhe i afte te ndeze emocione te forta. Mevludi ka arritur te perlote turma njerezish historikisht ne kete vend.
    Dhe te mendosh se ky nivel eshte arritur qe heret, kur gjuha shqipe e shkruar shqipe nuk kish ende nje letersi te mirefillte, tregon vertete per nivele te larta. Mevludi i Hafiz Ali Ulqinakut, psh. eshte shkruar ne vitin 1878, gati 10 vjet perpara poemes Bagetia e Bujqesia, te Naim Frasherit, qe mbahet si babai i gjuhes se shkruar shqipe.
    Po sjell nje strofe qe deshmon per nivelin e perpunimit te fjales shqipe nga Hafiz Ulqinaku.

    “Kur i lunte, buzt’ e Tij ndritshin si Han,
    Por si Dielli e ndricojshin gjith dynjan.
    Prej ndricimit dhamvet si kokrra inxhi,
    Gjylpanen naten e gjinte plak e’j ri”.

    Dmth, prej drites se dhembeve, edhe plaku qe nuk sheh mire, do te mund te gjente gjilperen naten ne erresire. Ky eshte nivel qe mund te krahasohet me poezite me te mira te folklorit shqiptar. Mund te krahasohet me pershkrimin e bukurise se Tanushes ne epos, apo me pershkrimin e mirenjohur te bukurise se Hankos “Hanko moj, mos shko ne varre”. Asgje me pak nuk ka ketu nga menyra sesi poeti arrin te perftoje habine e tij mbi bukurine profetike.

  • ti Dalan nuk ke te njejten doktrine si dhe parafolesi yt?
    mevludi vete ne historine e popujve muslimane konsiderohet si nje pune e vonshme, pasi sic eshte e njohur ate e kane shpikur fatiminjte rreth kater shekuj e ca pas vdekjes se Profetit, pra i panjohur per brezat e pare.
    ndersa si pune ajo eshte bidat, dhe gjykimin fetar e japin ne rradhe te pare dijetaret e fese (sikurse e kane dhene) por ne kete konkluzion mund te arrije lehte dhe nje besimtar i zakonshem.
    Ndersa gjykimi per punen ne kete rast nuk mund te ndikohet nga justifikimet se mevludi ka vlera folklorike, artistike, historike apo ku di se cfare, pasi si pune ai eshte adhurim dhe shpikja apo ardhja me risi ne adhurim nuk lejohet. Pervec kesaj mevludi eshte perngjasim me te krishtert qe festojne ditelindjen e Isait, pra eshte praktike e jomuslimaneve.
    Nuk jam kunder vlerave artistike e kulturore qe tregon dhe nje fare perkatesie por dhe nje kontribut, por duhen pare me syrin e duhur

  • me sa kam degjuar, ky mevlud madje eshte xhiruar.
    interesante do ishte qe pamjet e xhiruara te postoheshin ne kete faqe qe te shihnim se si behet, duke qene se shume prej nesh, per arsye te ndryshme, nuk kane marre ndonjehere pjese ne festimin e ditelindjes se Profetit a.s..

  • Nuk ka pajtim ndermjet dijetareve se mevludi eshte shipkje Fatimite (shih, p.sh. Imam Sujutin).

    Me sa njoh asnje dijetar se ka futur mevludin ne sferen e ibadeteve, por ne ate te puneve te mira.

    • ajo qe njihet me se shumti eshte se ata jane te paret qe e kane bere per here te pare, pra fatimite ubejdite. i rendesishem eshte fakti qe eshte nje pune shume e vonshme prej brezave te pare te umetit islam qe jane dhe brezat me te mire ne historine tone.
      ne fushen fetare le te flasin ata qe jane per te dhene gjykimin per to dhe jo amatoret.
      Qe nga shejhul islam ibnu Tejmije, ibnul Kajimi e ne vazhdim deri me sot ka plot dijetare qe thone se eshte bidat.

  • Te gjithe jane dakord qe eshte bidat, por jo te gjithe bien dakord se cfare eshte bidati. Pjesa me e madhe e shkollave juridike islame pohojne qe ka bidat te mire, mekruh, te lejuar, haram.

    • edhe ketu duhet nje qendrim, stopim, per ta kuptuar me mire:
      bidat ne arabisht do te thote: risi. pra mevludi nga ana gjuhesore eshte risi, se eshte dicka qe nuk ishte bere para se te behej.
      keshtu qe kjo qe thua se te gjithe jane dakort se eshte bidat ka te beje me anen gjuhesore.
      ndersa per anen fetare: vertete se ka dijetare qe e kane ndare bidatin ne te mire dhe te keq, por mendimi me i sakte i dijetareve eshte se cdo bidat fetar eshte i keq. rregulli i pergjithshem fetar thote se: origjina te adhurimet eshte ndalimi (pra tek adhurimet origjina eshte ndalimi, nuk lejohet shpikja e adhurimeve te reja), ndersa tek gjerat e lidhura me jeten e perditshme origjina eshte lejimi derisa ato jane ne dobi te njeriut (pra lejohet shpikja e cdo lloj objekti, menyre qe eshte e dobishme).
      mjafton per te kuptuar se eshte bidat i keq fakti se kush e ka shpikur, se eshte perngjasim me popuj idhujtare, dhe se shpeshhere ne te ka tejkalime ne te drejten e Profetit.
      Vetem kjo e fundit do te mjaftonte per ndalim, se nje pune e lejuar nese behet shkak per te cuar ne tejkalime ajo ndalohet. Perderisa tejkalimi ekziston, qe mund te jete shirk apo ekzagjerime qe nuk arrijne graden e shirkut(dhe ketu kam qellim mevludet kudo qofshin pa e kufizuar me vend) atehere ky fakt mjafton per ndalimin e mevludit.

  • Nuk ka unanimitet per sa i perket mendimit rreth mevludit: Mevludi eshte pranuar nga shume dijtare (disa thone shumica) si p.sh. Imam Sujuti, Ibn Haxher el-Hejthemi, Imam el-Iraki, Mulla ‘Ali el-Kari, Imam Shamsudin Ibn el-xhezri, Imam ebu Shema (shehu i Imam Neveviut), Imam Shihab el-Qastallani, Ibn Haxher el-Askalani etj.

    • o vlla se me duket se keto informacione i merr nga anglishtja nga menyra se si jane shkruar emrat e ketyre dijetareve te nderuar. ne fakt nuk ka asgje edhe nese i merr ne anglisht, por per nje ceshtje kur hidhet per diskutim duhet patur minimumi i nje fare sigurie per mendimin qe ke, ndaj s’mund te thuhet eshte ky mendim, po eshte dhe ky tjetri, prit se eshte dhe ky tjetri.
      ka patur dijetare qe e kane lejuar mevludin, por besoj se ata qe ndalojne jane me te sakte ne gjykimin e tyre.
      ne fakt te pakten persa i njoh xhematet e xhamiave te Tiranes mendimi i ndalimit te mevludit ka qene me mbizoteruesi, ndaj futja e dyshimeve se lejohet per mua eshte nje hap prapa.
      ju dua te gjitheve te miren, qofte dhe vella Eltonit se e njoh, por ketu po diskutojme besoj me nijetin e mire.

      • shtoj ketu dhe nje fakt shume domethenes: se per diten e cila njihet si datelindja e Profetit alejhi salatu ue selam, 12 rabiul euuel, ka kundershtime te forta dhe kjo date nuk eshte pohuar ne hadithe te pranueshme (te sakta apo te mira).
        pastaj muslimani me llogjike mund te thote: pse te mos festoj diten kur i ka zbritur shpallja Profetit, pse te mos festoj diten e Miraxhit, pse te mos festoj diten e luftes se Bedrit, e keshtu me rradhe.
        Kjo gje i hap rrugen risive ne fe.
        Trashegimine kulturore le ta kerkojme me forma te tjera, dhe jam pro kesaj, le te diskutohet kjo me te gjitja shtresat e shoqerise sone duke i dhene me shume frymemarrje jetes sone.

      • Edi, te gjithe ia duam te miren njeri-tjetrit dhe nuk dyshoj aspak te qellimi i askujt. Debati i ndihmon te mires, kur behet me maturi dhe sinqeritet dhe nuk sjell asnje qeder.
        Ne lidhje me xhematet, duhet te parnojme se fillimisht ka pasur nje mendim mbizoterues per lejimin dhe pelqimin e mevludit, perpara se te vinin arabet dhe te rinjte, qe e thyen kete konsensus per te sjelle nje te ri. Ky shnderrim u be ne menyre te padrejte, sepse, pike se pari u be me percarje dhe perplasje te medha mes xhematit, duke ngritur te rinjte kunder te vjeterve, ndersa nga ana tjeter, u be pa na e thene te plote te verteten. Atehere na thuhej se mevludi eshte bidate definitivisht dhe kush e ben hyn ne haram. Per vite me rradhe nuk thuhej askund qe dijetaret jane ndare ne dy grupe per kete ceshtje dhe se ka dijetare kaq te medhenj si Imam Sujuti, Ibn Haxher Askalani e me rradhe qe e lejojne ate. Kjo ceshtje na eshte serviur si nje ceshtje e mbyllur, per te cilen nuk ka diskutim. Dhe me kete informacion te manget, jane hedhur te rinjte kunder te vjeterve dhe kunder traditave te fetare te trasheguara, per vite me rradhe. Fakti qe sot, ka nje mendim mbizoterues te tille, te vendosur ne menyre te padrejte, nuk i heq te drejten pohimit te mendimit tjeter.
        Por nga ana tjeter, duhet te pranojme se, sado qe ky mendim prek shumicen e xhamive ne qytetet kryesore, mendimin tjeter, ate te lejimit te mevludit nuk do te mund ta eleminojme kurre, sepse gjithmone do te kete nejrez qe do ta mbrojne kete mendim. Prandaj, me e udhes eshte te edukohet xhemati me tolerancen ndaj diversitetit te gjykimeve fetare, sesa te krijojme nje klime te tille kundershtimesh.
        Mbi te gjitha, mohimi i mevludit, ka mbyllur nje dere shume te rendesishme te afrimit te popullit ne fe. Mevludi ka sherbyer historikisht si nje mjet, per te terhequr njerezit. Gjate rihapjes se fese, nese Mevludi do te ishte ruajtur si tradite, do te kishte afruar shume me teper njerez, te cilet kane pasur lidhje tradicionale me fene. Mohimi i ketyre traditave dhe zhberja e tyre, ka mbyllur komunikimin me kete mase te madhe njerezish dhe kjo eshte humbje e madhe per ne.

        • shiko, nuk mund ti thuhet xhematit per cdo gje se ne kete apo ate mese ka dy mendime, apo tre mendime. Mendimet jane shume dhe ceshtjet fetare jane shume.
          Kur thuhet per nje pune se nuk duhet bere dhe je i sigurt se nuk duhet bere megjithese ka dhe disa dijetare qe e lejojne, atehere nuk ke pse i komplikon gjerat me xhematin, populli eshte popull.
          Po keshtu dhe me te kunderten nese mendon ne menyre te sigurt apo me perqindje me te madhe se kjo gje lejohet megjithese ka qe mendojne ndryshe. Kjo pra ndodhi dhe me mevludin dhe ne kete nuk ka gje.
          Ndersa po, jam me ty tek elasticiteti qe duhet treguar me njerezit. Une vete nuk jam deshmitar i perplasjeve te brezave (i ri me te vjeter) por nese ka patur kjo vjen nga moseksperienca dhe padituria.

          • Une mendoj se hoxha duhet te jete transparent dhe te tregoje se kur ka diskutime dhe kur jo, pastaj le te mbroje qendrimin e vet. Por te pakten, i informon njerezit qe, ka dijetare shume te medhenj, te kalibrit te Ibn Haxher Askalanit dhe Imam Sujutit, qe kane dhene argumentet e tyre per te kunderten. Aq me teper, kjo eshte detyre te behet, per sa kohe, brezi i vjeter i xhematit, e praktikon mevludin, dhe per muhabete te tilla, te rinjte jane konfliktuar me pleqte. Te rinjte jane konfliktuar me ta, duke u thene se mevludi nuk ka asnje baze, nderkohe qe, tek e fundit, pleqte kane ecur me mendimin e Ibn Haxherit (natyrisht pa e ditur), duke ndjekur nje praktike qe eshte praktike e nje mase te madhe muslimanesh ne shume vende te botes. Pra, duke pas parasysh efektin e fshehjes se diskutueshmerise se ceshtjes, hoxhallaret kane qene te detyruar te tregojne se pala tjeter ndjek nje mendim dijetaresh, edhe ne qofte i gabuar.

  • Edi, une nuk marr persiper te them se cilet nga te dy grupet e dijetareve e kane mire e cilet keq, por une di te them se, bidat apo jo, mevludi i Hafiz Ali Ulqinakut qe eshte me i perhapuri ne Shqiperi, ka vlera te larta poetike. Te qenurit bidat nuk e ben poezine te dobet. Mendoj se gjithkush ka te drejten te zgjedhe ate mendim qe e bind, por nuk kemi te drejte ti imponojme te tjereve mendimin tone, kur vete dijetaret e medhenj te umetit nuk kane rene darkot ne kete pike.

    • edhe ti vete e shikon se une nuk po ngaterroj mes dy gjerave qe jane: bukuria e nje poezie apo poeme te mevludit dhe gjykimi per mevludin.
      lenia e xhemateve ne hutime se le te zgjedhe kushdo ate qe do edhe kjo ka pasojat e veta negative. ne fe nuk ka inponime si ndaj jomuslimanit dhe muslimanit, por tjeter gje eshte mosimponimi dhe tjeter gje parashtrimi i provave dhe argumentimeve per t’u bindur per nje ceshtje.

      • Ti ke te drejte plotesisht te parashtrosh provat qe mbeshtesin gjykimin tend, por nuk ke te drejte te nxjerresh perfundime kategorike, duke percaktuar se kush eshte mendimi i sakte midis dijetareve. Per sa kohe, te medhenjte e mendimit Islam ne kohera jane ndare, as une e as ti nuk kemi te drejte te themi se nga anon e sakta.
        Sido qe te jete, une thjesht kundershtova mohimin e vlerave artistike, per te cilat edhe ti nuk ke kundershtim.

        • jo dhe ne hava nuk lihen gjerat.
          mevludi o lejohet, o s’lejohet.
          Une solla argumente gjate disa postimeve se nuk lejohet.
          Edhe nese ka patur dijetare qe e kane lejuar, kjo nuk do te thote qe une te mos e hedh poshte ate si mendim i bazuar ne argumente te sakta. se ne cdo ceshtje ku ka me teper se nje mendim cdo pale duke mbrojtur mendimin e vet ben te pavlefshem mendimin e pales tjeter.
          te drejten e kam ta bej kete derisa ceshtja ka qartesi, qartesia ketu eshte ne perqidje te larte por po them te pakten per mua.

          • Kjo eshte kre jtesisht e gabuar. Absolutisht fikhu eshte i mbushur me diskutime ku secila shkolle mbron mendimin e vet. Kultura e debatit dhe larmise se mendimeve eshte pasuri e dijeve te sheriatit dhe kurrsesi problematike. Ne menyre derrmuese, dijetaret tane na kane mesuar se larmia e mendimeve mbi diskutime te fikhut eshte legjitime dhe cdo mendim ka legjitimitetin e vet. Eshte vullneti i Zotit qe shpallja e tij ne ceshtje degezore te jete e interpretueshme. Po te ishte keshtu vete Allahu dhe i Derguari i Tij do te na kishte dhene nje liber te gjere fikhu, ku te na i kishte dhene gjerat ne menyre perfundimtare, por Zoti ka dashur ti jape hapesire mendimit njerezor ne ceshtje interpretative. Per kete arsye dijetaret tane kane thene ne menyre gjeresisht te njohur se ihtilafi, larmia e mendimeve eshte meshire prej Zotit.

          • duhet te kesh parasysh dicka dalan.
            e verteta ne cdo ceshtje eshte nje.
            pervec kesaj divergjenca e dijetareve ne ceshtjet e fikhut po themi eshte dy llojesh: e dobet, pra kur mendimi tjeter eshte i dobet ose shadh (qe nuk merret parasysh se ka dale nga ixhmai i dijetareve) ne kete rast ke te drejten ta besh kundershtimin ndaj tjetrit. E kjo ne rastin e mevludit qendron sepse ceshtja nuk eshte shume e komlikuar per argumentet qe solla dhe sjell.
            lloji i dyte i divergjences se dijetareve: kur eshte i forte, ose kur mendimet jane te bazuar ne ixhtihade (perpjekje dijetaresh, por qe per ceshtjen nuk ka tekste nga Kurani dhe Suneti). ne kete rast nuk mund ta kritikosh tjetrin, por mund te japesh mendimin tend.

          • Po pra, po kur vete Zoti i ka lene shume gjera ne dore te ixhtihadit te njerezve (dijetareve, muxhtehideve), kjo do te thote se vete Allahu ka dashur qe gjerat te mos jene te prera dhe rrjedhimisht i bie qe jo domosdoshmerisht vetem nje mendim te jete i vertete. Argument kemi hadithin e urdherit qe Profeti a.s. u dha sahabeve pas betejes se hendekut per te shkuar tek fisi Beni Kurejdhe, duke u thene qe namazin ta falin rruges. Dhe kur dielli po perendonte dhe sahabet u ndane ne dy grupe, njeri qe e fali ne kohe dhe tjetri qe e fali kaza duke ndjekur kuptimin literal per ta falur ne vendin ku kishte thene Profeti a.s., I Derguari i Zotit i miratoi te dyja veprimet. Pra, sipas Profetit a.s. te dyja veprimet jane te sakta, megjithese ato kundershtonin njera-tjetren.
            Ne rastin konkret, pranimi i mevludit nuk eshte shadh, sepse jane nje sere dijetaresh shume te medhenj qe e mbrojne dhe qe sjellin argumente krejtesisht te pranueshme per kete.
            Ne fund fare, kjo patjeter qe eshte nje ceshtje ixhtihadije dhe nuk ka argument definitiv te drejtperdrejte ne Kuran dhe Sunnet per asnjerin nga mendimet.

          • jo argument tekst per nndalimin e mevludit ka, eshte hadithi: “cdo bidat (ne fe) eshte humbje”, ndaj ceshtja nuk futet ne llojin e dyte te divergjences qe permenda, por ne te parin.
            po keshtu nuk eshte pune qe pranon ixhtihad, sepse adhurimet nuk mund te behen me ixhtihad, sic do ta sqaroj inshallah.

          • Hadithi, “cdo bidat eshte ne humbje” nuk thote asnje llaf per mevludin.
            Hadithi eshte i pergjithshem dhe lidhja e te pergjithshmes me te pervecmen behet vetem nepermjet ixhtihadit. Dhe ti nuk ke asnje te drejte qe ixhtihadit te nje grupi prej dijetareve ti japesh vlere hyjnore, duke hedhur poshte tjetrin.
            Kemi dy mendime, njeri qe e konsideron mevludin si bidat ne fe, dhe tjetri qe e konsideron si bidat ne gjera qe nuk jane drejtperdrejte ibadete standarde (sic eshte namazi, agjerimi etj). Dhe ti arbitrarisht i jep vleren njerit dhe zhvlereson tjetrin, duke e kthyer te parin ne norme. Nga ana tjeter, edhe nese e quajme adhurim, ka dijetare te tjere qe ofrojne argumente nga Kurani dhe Sunneti per te treguar se ka hapesire per praktika te tilla. Dhe ti ketu ben nje seleksionim te dyte arbitrar, per te ruajtur vetem mendimin qe ti mbron.
            Ne fakt, te gjitha jane gjykime nejrezore qe vijne si rezultat i ixhtihadit (opinionit njerezor) e nuk nxirren ne menyre te drejteperdrejte nga tekstet.

  • perkundrazi kur ai doli shumica kane qene kundra keta qe ti permend jane shume te me vonshem,qe ne fakt duam sduam reflektonin ndikimin e ambinetit me te cilin ishin rritur. Allahu i meshirofte te gjithe

  • Mevludi eshte pranuar gjersisht dhe shume shpejt, edhe sikur te mos ishte ashtu kjo eshte klasike ne islam. Dijetaret marrin kohe, tregohen te permbajtur pastaj me kohen sqarohet ceshtja. Disiplina mese te pranuara ne fillim jane kundershtuar, si p.sh. qellimet e sheriatit, rregullat e sheriatit, maslahaja etj etj.

    • absolutisht ti po flet per gjera qe nuk ia ke haberin fare, vella. dhe kur dy veta flasin duke mos i pasur te qarta termat per te cilat diskutojne, por dhe me gjere ne bazat e fese (usuli fikh), atehere dhe diskutimi nuk mund te dale me ndonje dobi.
      parime si: qellimet e Sheriatit, maslaha-ja (dobia), nuk ka debate per to mes dijetareve te ummetit ne pergjithesi, vetem se diskutimi mes tyre mund te behet se ne cilat raste mund te behet zgjerimi apo ngushtimi i fushes ne te cilen praktikohen.
      mund te kete dhe ndonje hilaf (mosperputhje) te dobet, por e pakonsiderueshme, si kundershtimi i dhahirive ne ceshtjen e kijasit, por si ceshtje ka marre fund ketu e gati 1000 vjet.

      • Qartesia qe ti kerkon Edi, eshte paqartesia jote me e madhe. Ti flet per usulin sikur ai te jete shkence ekzakte. Ne te vertete ka diskutime dhe diversitet te madh midis dijetareve te usulit, dhe muxhtehideve te fese mbi te. Shume norma te usulit pranohen nga nje pale e nuk pranohen nga nje tjeter, ndersa shume te tjera mund te mos pranohen nga te dytet por pranohen nga te paret. Fikhu eshte i mbushur me te tilla gjera. Kater meth’hebet, kane diferenca te medha ne usul dhe parimet jane te ndryshme nga meth’hebi ne meth’heb.
        Kush di shqip mund te lexoje librin e Taha Xhabir Ulvanit, per kulturen e dialogut dhe te njihet me ihtilafin e meth’hebeve ne usul. Shafiu psh. nuk pranonte ihsihsanin, ndryshe nga malikite dhe shafite, duke perpiluar argumentet kunder tij ne librin Ibtalul Ihstihsan. Ai e konsideron personin qe perdor ihstihsanin si njeri qe kerkon te behet Ligjvenes (pra nje kercenim kufri). Po ashtu, ai mohonte edhe maslahane dhe kijasin.
        Ulvani tregon nje sere ceshtjesh qe ne usuli-fikh njihen si argumente diskutabile: Sedud-derrae, ihstihsani, ihstihsabi, el-lehdhu bil ahvat, el ehdhu bil ehaff, el ehdhu bil ethkal, urfi, adeti…

  • Ne kete diskutim ka nje problem tipik per kete rast dhe ai eshte keqperceptimi i asaj qe eshte norme (qe permben shumicen) dhe asaj qe eshte perjashtim (perben pakice). Ne pergjithesi krijohet pershtypja sikur norma eshte qe mevludi eshte haram dhe cdo bidat eshte humbje. Kurse jane ca perjashtime (mendime te ndryshme nga norma), qe disa njerez po duan te na i barazojne me normen. Po a eshte vertet keshtu. Le te fokusohemi vetem tek ideja e bidati dhe mevludit, cfare eshte norme (shumice) e cfare eshte perjashtim (pakice ketu).

    • ti vella nga i ke marre keto terma te panjohura per terminologjine islame? apo jane perkthim nga ndonje gjuhe e huaj.
      pastaj a je ti kompetent per trajtimin e ceshtjes?
      nese dikush qe vuan nga stomaku dghe shkon tek inxhinieri do i thoshin se nuk eshte ne rregull.
      norma eshe ligji (ne arabisht: hukm), nuk e di se c’lidhje ka norma me shumicen dhe se c’do te thuash me pakicen.

      • Gjuha qe kam folur eshte shqip dhe kuptimi ka qene shqip-shqip,mos e ngaterro me arabishten, kam folur shqip. Sa i perket kompetences ne trajtimin e ceshtjes, kjo te takon ty i pari ta sqarosh per veten tende, meqe e konsideron te nevojshme.

        • termat kur flasim per shkenca te ndryshme islame (per ate qe duhet te perfeksonoje kuptimin e ketyre shkencave) duhen ditur ne arabisht dhe pastaj shume mire mund te beje perkthimin qe dhe te tjeret te kuptojne se cfare ka [per qellim.
          ti shqip ke folur, por une s’po ti kuptoj keto terma.

  • Fakti qe jo cdo forme bidati eshte haram eshte pranuar nga shumica derrmuese e dijetareve klasike dhe fakiheve te medhhebeve dhe perben opinionin maxhoritar.
    Ibn Asakir dhe Imam Bejhekiu citojne Imam citon Imam Shafiun te kete thene: Ka dy lloje çështjesh te futura rishtazi (muhadethat). Një lloj i cili kundërshton Kuranin ose Sunetin, apo një raportim nga myslimanët e hershem (athar) ose konsensunsin e myslimaneve (ixhma): kjo përbën “bidatin e kequdhëzimit (bidat dalaleh). Lloji i dyte është ajo që në vetvete është e mirë dhe nuk përmban asnjë kontradiktë me këto autoritete: kjo përbën bidat jo të dënueshëm (bidat gajr medhmum)” “Ibn Asakir “Tebjin Kedhib el-Muftari” , Imam Bejheki, “Menakib el Shafi’i” f. 97.

  • Imam Neveviu ka thene: ” Bidati ëshë një shpikje në sheriat e cila nuk ka qenë në kohën e Profetit edhe që ndahet në dy kategori Haseneh (e mirë) edhe Kabihah (e keqe)” (“Neveviu ” “Tahdhib el Asma uel Lugat”)

  • Sheh Izudin Ibn Abdul Selam (Zoti e mëshiroftë) shkruan në veprën e tij “El Kavaid”: “Bidati është i ndarë në vaxhib, haram, mendub, mekruh dhe mubah. Mënyra për të dalluar se kujt kategorie i përket një bidat është duke e ekzaminuar atë së bashku me ligjet e Sheriatit. Nëse ai bie nën kategorinë e ligjeve që flasin për vaxhib, atëherë edhe ai është i tillë. Nëse përshtatet me ligjet që flasin për haramin edhe ai është i tillë, nëse përshtatet me ligjet për flasin për Mandubin, Mekruhun, apo mubah-un, edhe bidati është i tillë” (Me pas ai jep edhe shembuj konkret per kete).

  • Imam Sujuti në veprëne tij ne mbrojtje të Mevludit titulluar ( “El Husn fi Amal el Maulid”) i përgjigjet atyre qe thone se cdo bidat eshte ne humbje duke thene: ” Pohimi i tij se Mevludi Sherif nuk mundet të jetë mubah (i lejuar), sepse sipas ixhmait (konsensusit) të dijetarëve ç’do gjë që është bidat nuk mundet të jetë e lejuar (mubah), është një pohim i pasaktë. Kjo sepse në islam bidati nuk klasifikohet vetëm si haram apo mekruh, por edhe mubah, mendub ose vaxhib.”

  • Në lidhje me temen tone (Mevludin) ibn Haxher Askalani ka thene: ” Shehul Islam Ebdul Fadl Ahmed ibn Haxher (hafizi i kohës së tij) është pyetur për mevludin. Përgjigja e tij ishte se mevludi sherif është një bidat që nuk ishte transmetuar nga selefët e devotshëm të tre shekujve të parë. Në të gjenden akte të lavdërueshme si edhe të qortueshme. Nëse gjatë festimit të mevludit kryhen vetëm akte të lavdërueshme atëherë ai është bidat hasen”. (Cituar nga Sujuti“El Husn fi Amal el Maulid”)

    • absolutisht je out fare me temen. nuk behen keto pune me copy paste nga anglishtja.
      se pari: keta dijetare qe thone se bidati merr gjykimin sipas pese llojeve te gjykimeve te punes se njerezve (sic permende ti nga Izz ibnu Abduselami, Neueuiu, etj) kane per qellim anen gjuhesore te bidatit, meqenese bidati ne arabshit ka kuptimin risi. Perndryshe sill qofte dhe nje shembull te bidatit vaxhib… . Atehere kjo na ben te kuptojme se kjo polemike nuk qendron ne te vertete, por eshte nje lloj fjalesh (ne arabisht: lafdhijje).
      se dyti: sikurse ti sjell fjale dijetaresh qe bidati ndahet ne i mire dhe i keq une te sjell ty gjithe diten e dites fjale dijetaresh se bidati ne fe eshte vetem i keq, ka fjale nga Ibnu Tejmija, Ibnul Kajjimi, Ibnu Haxheri, etj, qofshin ata klasike (sipas termit qe ti perdor) qofshin te mevonshem, qofshin bashkekohore. Atehere cfare na ndihmon ne kete ceshtje? Na ndihmojne argumentet fetare. Kemi hadithin: “Cdo bidat eshte humbje” nje tekst shume i qarte ky qe cdo bidat fetar eshte i keq.
      Perndryshe sill qofte dhe nje argument fetar se ka bidat te mire.
      Dhe fjala e halifes Umerit per namazin e teravive kur i mblodhi njerezit: “Sa bidat i mire qe eshte ky” ka domethenien e anes gjuhesore te bidatit (risi), perndryshe falja e teravive bashke me xhemat ka argument ne fe, se Profeti slallahu alejhi ue selem fali disa nete teravite me xhemat, pastaj i la me xhemat nga frika se mos namazi behej vaxhib. Pra argument fetar se ka bidat te mire ne fe nuk ka, perkundrazi hadithi deshmon te kunderten.
      se treti: shikojme se kur e ka zanafillen kjo ndarje e bidatit ne te mire dhe te keq. as te sahabet, tabiinet, por dhe tek imamet e njohur te medhhebeve nuk njihet kjo lloj ndarje. E nese sjell fjale dijetaresh nga shekulli i shtate hixhri e tutje atehere ti po argumentohesh me fjale dijetaresh, dhe fjala e dijetarit nuk eshte argument. Duhet te kuptojme nje gje shume te rendesishme: se nese brezat e pare te muslimaneve bien dakort per nje apo disa gjera nuk mund te vije dikush me vone dhe te thote gjera ne kundershtim me parimet e tyre.
      se katerti: ka raste kur dijetari gabon, apo mund te bjere ne gabime qofshin ato dhe akidore per shkak te ambientit ku eshte rritur, dijetareve tek te cilet ka marre mesim, e lloj lloj shkaqesh te tjera, kjo s’do te thote se do e ndjekim ne menyre te verber. Peshorja jone duhet te jete Kurani dhe Suneti, dhe elhamdulilah Allahu ka vendosur ne cdo kohe dijetare te cilet me orientimet e tyre na e bejne me te lehte ndjekjen e rruges sone.
      Ne kete muhabet nuk ka te beje fare se c’thote shumica e se c’thote pakica, perkundrazi cili eshte kriteri i shumices dhe pakices. Une do thosha se shumica e dijetareve te umetit nuk e bejne kete ndarje te bidatit keshtu, pasi kjo ndarje nuk ka qene tek brezat e pare dhe imamet e fese, pra eshte nje ndarje qe ka ardhur vone, plus kesaj shpjegova se eshte e lidhur me kuptimin gjuhesor.
      Mevludi dhe kremtime te tilla jane te lidhura me praktikat sufiste. Jo vetem brezat e pare por dhe imamet e njohur te fese nuk e kane njohur praktiken sufiste sipas menyres se mevonshme te mbushur me bidate disa prej te cilave arrijne deri ne kufer. atehere dhe ne nuk duhet te na lidhe asgje me sufizmin, por te marrim besimin e drejte nga te paret. Emrat qe ti permende jane te medhhebit shafii, por Ibnu Haxheri i cili dhe vete eshte shafii i kundershton ne ceshtjen e ndarjes se bidatit ne te mire dhe te keq duke thene se bidati ne fe eshte i gjithi i keq. E si Ibnu Haxheri mund te kete dhe plote shafiinj te tjere.
      Ke prej dijetareve shafii qe jane esh’arinj ne ceshtjet e akides, a mos duhet te ndjekim akiden asharije se nje pjese e madhe e dijetareve te umetit jane esh’arinj?! Ma’zallah! Vete Imam Shafiu nuk ka qene esh’ari, Eshariu vete erdhi me vone dhe u kthye ne besimin e te pareve.
      A nese dikush thote se: c’te keqe ka sufizmi, atehere dhe une nuk kam kohe kot te harxhoj.

      • Shembujt e Izudinit te llojeve te ndryshme te Bidatit

        “Nën kategorinë e “BIDATEVE VAXHIB” përfshihen regjistrimi i Kuranit (në një vëllim të vetëm shen. i imi) dhe i ligjeve islame në formë të shkruar … studimi i gramatikës arabe për të zgjidhur kundërshtitë rreth Kuranit dhe zhvillimi i lmul Kelamit për të refuzuar pohimet e mutezilitëve.

        BIDATET E REKOMANDUARA: nën këtë kategori dijetarët kanë vendosur aktivitete të tilla si ndërtimi i medreseve, shkrimin e librave mbi tema te dobishme islame dhe studimi i thelle i linguistikes arabe.

        BIDATI I LEJUAR OSE NEUTRAL: Perfshin aktivitete te tilla si pastrimi i dyshemeve dhe ndertimi i shtepive ne stile te larmishme te panohura ne Medine.

        BIDATI I URRUER: …Dekorimi i tepërt i xhamive apo i mus’hafeve te Kuranit.

        BIDATI I NDALUAR: “Kjo përfshin taksat e paligjshme, dhenia e posteve gjyqesore atyre qe se meritojne, besimet sektare dhe praktikat qe kundershtojne parimet e njohura te Kuranit dhe Sunetit”. (Izudin Abduselam “Kitab el-Kauaid”)

        Per ceshtjen e bidatit dhe llojeve te tij dhe kuptimit te hadithit une te keshilloj te lexosh librin e Abdullah Ibn Sadik El-Ghumari, me titull “Itkan el-San’ah fi bejan meana el-bid’a. Ketu ke linkun ku mund ta shkarkosh arabisht (http://ia700603.us.archive.org/15/items/atqan_9on3a/atqan_9on3a.pdf), te siguroj se eshte liber shume i mire, te pakten kete mendim krijova kur e lexova.

        • Ne postimet permende Ibn Haxherin si dijetar qe ka qene i mendimit se cdo bidat eshte dalalet. Me vjen keq qe si paske lexuar postimet e mia, sepse Ibn Haxheri jo vetem qe nuk thote kete, por edhe ka qene pro mevludit dhe e e ka mbrojtur ate.

          Citimi ishte: “Në lidhje me temen tone (Mevludin) ibn Haxher Askalani ka thene: ” Shehul Islam Ebdul Fadl Ahmed ibn Haxher (hafizi i kohës së tij) është pyetur për mevludin. Përgjigja e tij ishte se mevludi sherif është një bidat që nuk ishte transmetuar nga selefët e devotshëm të tre shekujve të parë. Në të gjenden akte të lavdërueshme si edhe të qortueshme. Nëse gjatë festimit të mevludit kryhen vetëm akte të lavdërueshme atëherë ai është bidat hasen”. (Cituar nga Sujuti“El Husn fi Amal el Maulid”)

          • ne lidhje me Hafidh Ibnu Haxherin, Allahu e meshirofte, kemi kete fjale te tij ne “Fet’hul Bari” ku thote:
            “Me bidat ne cdo gje kuptojme dicka qe nuk ka patur shembull qe i ka paraprire, dhe ne terminologjine fetare specifikohet me ate qe eshte e kritikueshme. E nese vjen per gjerat e ndaluara, atehere kihet per qellim kuptimi gjuhesor”.
            Pra Ibnu Haxheri e thote qarte se bidati ne fe eshte vetem i qortuar, i keq, ndersa ne gjuhe eshte me i gjere.
            Kjo duhet kuptuar mire, nese kjo kuptohet zgjidhet i gjithe problemi.

        • kjo eshte dhe pjesa me e rendesishme e gjithe diskutimit tone.
          ne fjalen e sulltanit te dijetareve, shejh Izzudin ibnu Abduselamit Allahu e meshirofte, kuptohet ajo qe e kam perseritur disa here: pra ana gjuhesore e bidatit dhe ajo fetare.
          p.sh. ai permend prej bidateve vaxhib vendosjen e Kur’anit ne nje liber te vetem pasi dihet se kur revelata u ngrit ai nuk ishte i tille dhe ishte i shkruar ne sende te ndryshe dhe jo ne nje vend te vetem, po keshtu jep shembull zvillimin i ilmi kelamit per t’iu kunderveve dyshimeve te mu’etezileve.
          Tani ajo qe na intereson eshte kjo: mbledhja e Kur’anit ne nje liber te vetem (mus’haf) nuk eshte bidat fetar. Pse? Kurani pse u mblodh, u mblodh qe te ruhet feja prej devijimit kur u shfaq nevoja per ta bere kete gje. Ruajtja e fese eshte vaxhib per umetin, ndersa mbledhja e Kuranit eshte mjet per ruajtjen e fese por s’mund te quhet bidat fetar. Po eshte bidat arabisht nga ana gjuhesore, por ne s’po diskutojme per kete pike, sikurse dy njerez te zakonshem kur bejne muhabet diskutojne per thelbin e nje x ceshtjeje te tyre dhe jo se cdo te thote kjo gje nga ana gjuhesore.
          Pra ne jemi te urdheruar te ruajme fene, mjetet per kete jane te shumta: libra, takime, vizita, ligjerata, kaseta et. Keto mjete nuk quhen bidate, por jane thesht mjete. Sipas kesaj i bie qe kaseta eshte bidat (mund te jete vaxhib ose mustehab per ruajtjen apo percjelljen e fese)!
          Po keshtu ajo qe thote per vendosjen e ilmu kelamit ne rregulla te caktuara thote u be per t’iu kundervene muetezileve. edhe kjo ka te beje me ruajtjen e fese: pra jemi te urdheruar qe ta ruajme fene dhe per kete gje gjejme rruget dhe menyrat e ndryshme (qe nuk jane teukifijje: te percaktuara, te ngurta). ata gjeten kete rruge, ndaj nuk quhet bidat vaxhib nga ana fetare. P.sh. eshte i njohur ndarja e teuhidit ne tre pjese apo lloje qe i bejne disa shkolla islame, a mund te themi se kjo gje eshte bidat?! sigurisht jo, kjo gje nuk eshte bidat, eshte ndarje e shkences, disa mund te ndajne ne dy lloje, e disa ne kater. keto jane ndarje te shkences per t’ia lehtesuar nxenesit mesimin, nuk quhen bidate.
          E keshtu me rradhe ne te gjithe shembujt qe jep shejhu per te pesta ahkamet teklifijje (pese gjykimet qe marrin punet e njerezve).
          kuptohet shume qarte kjo ne shembullin e shejhut kur thote: “BIDATI I LEJUAR OSE NEUTRAL: Perfshin aktivitete te tilla si pastrimi i dyshemeve dhe ndertimi i shtepive ne stile te larmishme te panjohura ne Medine.” a mos valle pstrimi i dushemeve dhe ndertimi i shtepive me modele te reja eshte bidat?! Ne fe keto nuk jane bidate, ne gjuhe apo urf (zakon) po.
          qe te kuptohet kjo gje me mire, le te vijme tek suneti, cfare eshte suneti? suneti eshte ajo pune per te cilen njeriu merr sevap (shperblim), por nuk qortohet nese e le. pra suneti eshte ajo pune me te cilen ti je i urdheruar prej fese qe te veprosh, por ky urdher nuk eshte i prere qe te arrije graden e vaxhibit, eshte urdher i pelqyeshem. dhe po te vijme tek mevludi: ku na ka urdheruar neve feja qe te bejme mevlud te marrin sevape nese do thoshim qe mevludi eshte i pelqyeshem te behet?
          pra te gjitha argumentet na cojne se bidati ne fe eshte vetem nje, nuk ka bidat te mire dhe te keq, dhe kjo gje eshte ne perputhje ne rradhe te pare me tekstet e disa haditheve qe flasin per Sunetin dhe bidatin, dhe ne rradhe te dyte kjo eshte ne perputhje me llogjiken e shendoshe perndryshe i bie ta hedhim poshte kete llogjike dhe te fusim tek bidati cdo lloj shpikje apo mjeti qe del (duke thene se aeroplani eshte bidat vaxhib, apo mustehab, apo mubah …).

          • Une ti solla mendimet e dijetareve ne lidhje me bidatin, ato jane te qarta dhe te kuptueshme nuk ka nevoj per zgjatje te metejshme. Askush spo kundershton ndarjen e bidatit ne bidat gjuhesor (lughaui) dhe sheriatik (sheraij). Ndarja e Izudinit dhe medhhebeve te fikhut ka te beje me gjerat e reja qe dalin pas Profetit. A jane ato te gjitha te keqija? A jane ato pjese e fese? Pergjigja eshte, varet. Cdo gje e re i kthehet Sheriatit, nese vepra nuk eshte kryer nga selefet, por eshte ne perputhje me frymen e sheriatit dhe qellimet e tij atehere ajo eshte bidat i mire, I rekomanduar, ose i lejuar. Nese risia nuk gjen mbeshtetje ne frymen e Sheriati apo madje shkon kundra saj atehere eshte risi neutrale e papelqyer apo e ndaluar.
            Kjo tregohet qarte tek theniet qe kam permendur apo ne thenie te tjera si:
            IMAM SHAFIU: ” Bidati eshte dy llojesh, bidat i lavderuar dhe i qortuar. Ajo qw PERPUTHET me sunetin eshte bidat i lavderuar ajo qe E KUNDERSHTON sunetin eshte bidat i qortuar.
            IMAM BEJHEKIU (Menakib el-Shafii): Risite jane dy llojesh: Risia qe KUNDERSHTON librin sunetin dhe athar-et ose ixhmane, ky eshte bidati dalaleh. Nga ana tjeter, eshte risia e HAJRIT qe nuk kundershton asnje prej te lartpermendurave, kjo risi eshte jo e qortueshme.
            IBN ARABI (Fakihu) thote: “Refuzohet nga bidati ajo ka KUNDERSHTON Sunetin dhe refuzohet nga risit ajo qw THWRRET ne dalalet”
            Probelemi me arsyetimin tend eshte qe ti per bidat nenkupton vetem ate qe ndodh ne bazat e fese (akide), nderkohe qe bidati eshte dy llojesh, sic eshte shprehur edhe el-GHUMARI: “Bidat qe lidhet me Usul el-Dine (themelet e fese) dhe bidat qe lidhet me deget e saj. (Ofron shembuj te firkave akidore qe kane sjelle risi ne fe (akide) dhe me pas thote:” Keto ishin shembujt e bidatit ne fed he KJO FUTET TEK HADITHI “Cdo bidat eshte dalalet”. Ndwrsa bidati qw lidhet me degwt e fesw nuk wshtw dalalet sepse ai perbehet nga nje grup risish te cilat ndodhin me kalimin e kohes dhe e marrin hukmin nga argumentet dhe RREGULLAT E PWRGJITHSHME tw Sheriatit dhe bazohen ne marrjen ne llogari te interesit te pergjithshem dhe te keqes se mundshme” (El-Ghumari, Itkan el-Sana’a).

          • A ESHTE CDO BIDAT DALALET?
            Le ti themi edhe nja dy fjale per hadithin “Cdo bidat eshte dalalet”. Fjala “cdo” a eshte e pergjithshme ne forme absolute apo pranon edhe perjashtime? Serisht medhhebet kane thene se ketu kemi te bejme me nje forme te shprehuri te pergjitshem por qe pranon kufizim, specifikim (amm mukhases). Shpesh ne Kuran vijne shprehje te pergjithshme absolute por qe ne te vertete pranojne specifikim.
            P.sh. Ne Kuran thuhet: ” Dhe se njeriut nuk i takon ASGJW TJETËR vetëm se ajo që ka punuar. ” (53:39) Fjala asgje tjeter duket se eshte e pergjitshme absolute, por ne e dime se njeriu pervec asaj qe ka punuar perfiton edhe nga lutjete e te tjereve, shefati i Profetit etj..
            Tani shprehja “Cdo bidat eshte dalaleh”, a eshte pjese e ketyre rasteve. Serisht shumica e dijetareve te medhhebeve qe e kane ndare bidatin ne te mire dhe te qortueshem kane pohuar edhe se ky hadith nuk do te thote se cdo bidat eshte dalalet.
            P.sh. IMAM NEVEVIU thote: “Cdo bidat eshte dalalet” kjo nje shprehje e pergjithshme e specifikur (amm mekhsus), kuptimi eshte qe ne pergjithesi bidatet jane dalalet”. (I te njejtit mendim eshte edhe Ibn Haxheri)
            IMAM NEVEVIU nder te tjera permend si specifikim te kuptimit te pergjithshem te hadithit, nje tjeter hadith ne te cilin Profeti ka thene: “Kush inauguron nje sunet te mire ne Islam ai do te kete shperblim dhe shperblimin e te gjithe atyre qe e ndjekin ate… dhe kush inauguron nje sunet te keq ai do tw bart barrwne tij dhe tw gjithw atyre qw e ndjekin ate…” Imam Neveviu thote: “Ky hadith nxit nw nisjen e puneve tw mirw (khajrat) dhe ne inaugurimin e suneteve hasen si edhe ne paralajmerimin nga te kotat dhe te shemtuarat. NE KETE HADITH GJENDET SPECIFIKIM (kufizim i te pergjithshmes) se thenies se Profetit: “Cdo bidat eshte humbje”. Synimi me bidatet qe jane dalalet eshte risit batil dhe bidatet e qortueshme (jo ato te mirat)”. El-Ghumari sjell 12 hadithe qe sherbejne si specifikim per kuptimin e pergjithshem te hadithit te bidatit dalalet.
            Pra, jo cdo bidat eshte dalalet, bidat dalaleh eshte vetem ai qe Kundershton haptazi Kuranin dhe Sunetin ndersa bidat i mire eshte ajo risi qe nuk ka ndodhur ne kohen e Profetit, por qe nuk kundershton frymen e pergjithshme te qellimeve dhe objektivave te Sheriatit.

          • PIKE NEVRALGJIKE
            Mendoj se ketu kemi arrire ne nje pike nevralgjike. Mund te themi se risit hasen (bidatet hasen) kane dy karakteristika: E para jane te dobishme per ruajtjen e vlerave fetare (psh. Senedi i haditheve eshte risi e domosdoshme per ruajten e suneti, shkrimi i Kuranit per ruajtjen e tekstit te shenjte, medhhebet per ruajtjen e ligjit te Zotit etj) dhe e dyta, cdo risi hasen ka nje nje mbeshtetje ne forme te pergjthshme ne frymen dhe objektivat e Sheriatit.
            Per ata qe e konsiderojne te lejuar, mevludi eshte ne thelb nje takim ku besimtaret mblidhen se bashku dhe permendin Allahun, kendojne Kuran dhe rikujtojne jeten e Profetit dhe falenderojne Zotin per miresine qe i ka sjelle umetit. Mevludi eshte nje ngjarje ku njerezit lidhen me njeri-tjetrin ne pune te mira dhe te hajrit, gezojne dhe shkembejne miresi.
            Sipas dijetareve (nese nuk ka tejkalime) kjo praktike eshte dicka e rekomandueshme dhe i ploteson te dyja kushtet e lartpermendura: 1) Ruan dhe kultivon vlerat dhe objektivat e Sheriatit (dashurine per Profetit dhe shukrin ndaj Zotit) si edhe gjen mbeshtetje te pergjithshme ne frymen e Sheriatit, sepse cdo akt i mevludit ka nga nje apo disa tekste qe e nxisin ate. Permendja e Profetit eshte me tekst, po ashtu shprehja e dashurise ndaj tij (me poezi apo ilahi), mbledhja per te perkujtuar Zotin dhe tw derguar salavate per Profetin eshte me tekst, bashkimi i besimtareve per pune te hajrit eshte me tekst edhe gezimi dhe vizita e ndersjelljte jane me tekst (madje disa dijetare si Sujuti dhe Ibn Haxher etj, kane gjetur edhe evidenca specifike nga Kurani dhe SUneti per celebrimin e Mevludit). Pra cdo element i mevludit gjen mbeshtetje ne frymen dhe tekstet e pergjithshme te Kuranit. Ndaj edhe nese nuk eshte bere gjate kohes se Profetit ai eshte bidad hasen sepse ruan dhe kultivon vlera te rendessihme te Sheriatit dhe eshte ne perputhje me frymen e pergjitshme tij.
            Kete e permbledh me se miri Imam Sujuti kur thote: “Mevludi Sherif bën pjesë në kategorinë e atyre risive që nuk bien në kundërshtim me asgjë në Kuran, Sunet, Athar apo Ixhma. Kështu që mevludi nuk është diçka e dënueshme (d.m.th. nga këndvështrimi sheriatik nuk ka asgjë të keqe në të) , siç thuhet edhe në pohimin e Imam Shafiut. Ai është një veprim i mirë i cili, ndonëse në formën e tanishme nuk ka qenë kryer në kohën e selefëve, gjithsesi u bë praktikë në kohërat e mëvonshme” ( “El Husn fi Amal el Maulid”)

          • PENG TE NJE EMERTIMI
            Shpesh ne mbetemi peng te emertimeve, ne vend se keto aktivitete qe permenda me siper nuk do ti kishim quajtur mevlud, por “Leksione Sireh”, gjate se cilave mund te recitoheshin edhe disa poezi per Profetin, a do shihte njeri gje te keqe? Por kjo nuk eshte asgje tjeter vetem se mevlud. Ne fakt ne ditet tona me Medine vendet ku mbahet mevlud kane te shkruar “Mexhlisi i Sires se Profetit”. Kjo tregon se shpesh mbetemi peng te emertimeve ne vend se te perqendrohemi tek permbajtja. E vetmja gje qe e dallon mevludin nga mexhliset e Sires eshte se ai behet ne diten e ditelindjes, por sic ka shpjeguar Sujuti, dita e lindjes eshte thjesht sebeb per tu mbledhur, por eshte e rekomanduar qe aktiviteti te kryhet shume here gjate vitit, ose ne raste te ndryshme, lindjesh, dasmash etj. Dhe Zoti e di me se miri.

          • Sic e permenda shkarazi ka dijetare te medhenj qe pohojne se ekzistojne evidenca se mevludi ka qene i pranishem qe ne kohen e profetit dhe sahabeve. Keto evidenca jane permbledhur me se miri nga Tahir el-Kadri (nje prej dijetareve me te medhenj pakistanez) ne nje video te titruar shqip. (10 minutat e fundit ai ofron referenca per gjithcka thote me pare) Linku eshte: http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=H9b3QwExdaw

            P.s. Kete postim nuk e kam si pjese te pergjigjes per Edin, se nuk me pelqen te kthehet debati ne shkembim linqesh, por per te gjithe ata qe jane kurioz te dine se cilat mund te jene argumentet e atyre qe thone se mevldui ka qene qe ne kohe te Profetit.

          • Qe te jemi me te sakte: une nuk kam thene se bidati eshte vetem ne ceshtjet e akides, por kam thene qe ai eshte i lidhur me adhurimet (ibdadetet) dhe ketu futen shume pune apo dege te fikhut ku mund te shpiken pune te shumta (madje eshte e njohur thenia e fukahave: nuk ka kijas ne ibadete. dhe me kete kane per qellim shpikjen e llojeve te reja te ibadeteve, dhe jo mohimin plotesisht te kijasit ne to, perndryshe shohim se fukahate e perdorin kijasin ne ibadete).
            Tani divergjenca mes nesh eshte ne dy gjera: konceptin e bidatit dhe ceshtjen tjeter qe pothuajse e kemi konsumuar: ndarjen e bidatit ne te mire apo te keq (dhe besoj se ne kete te dyten do perserisim gjerat qe thame).
            Persa i perket kuptimit te bidatit ka shume fjale dijetaresh, por po marrim fjalen e imam Malikut qe thote: “Ai qe shpik ne Islam nje bidat duke menduar se eshte i mire ka pretenduar se Muhamedi salallahu alejhi ue selem e ka tradhetuar revelaten sepse Allahu thote: (Sot e plotesova per ju fene tuaj…) dhe cfare nuk ka qene atehere fe nuk mund te jete sot” (El I’itisam i Shatibiut).
            Po keshtu Ibnu Rexhebi (hanbeli) thote: “Domethenia e bidatit eshte ajo gje qe shpiket duke mos pasur origjine ne Sheriat” (Xhamiul ulumi uel hikem). Per kete na ndihmojne te gjitha hadithet qe flasin per bidatin, prej tyre hadithi profetik i njohur prej Aishes: “Ai qe shpik ne ceshtjen tone (d.m.th. ne fene tone) ate qe nuk eshte prej saj, ajo pune eshte e refuzuar”.
            Keto tregojne qe bidati eshte ne fe, pra ne gjerat qe jane adhurime. Dhe ne komentin qe i bera shejh Izudinit ne shembujt qe dha une tregova se ato shembuj nuk tregonin per gjera qe jane risi ne fe, por ishin risi ne gjuhe apo urf. Ti a je dakort qe ato shembuj jane te tille, pra risi jo ne fe por ne gjuhe dhe urf, apo jo?
            Ndersa bidati eshte ne gjerat fetare, pra s’mund te quhet bidat nje risi ne jeten e perditshme apo zakone (urf) ne konceptin fetar. Nese nuk pajtohemi ne kete pike atehere diskutimi nuk del me ndonje rezultat.
            Po te shikojme mevludin ai eshte pune fetare, ata qe e bejne shpresojne sevap, keshtu qe futet ne perkufizimin e risive ne fe. Kjo qe trajtojme eshte nga ana teorike e zhveshur nga komplikacionet qe ka gjendja e njeriut, sepse ka musliman qe mund ta beje nje risi ne fe por eshte i paditur qe po e ben, nuk eshte neglizhent ne njohjen e te vertetes, atehere ky nuk merr gjynah per kete pune, madje mund te marre dhe shperblim per dashurine ndaj Profetit sikurse tregon per kete rast Ibnu Tejmija.
            Kjo per ceshtjen e bidatit.
            Ndersa per ceshtjen tjeter, pra ndarjen e bidatit ne te mire dhe te keq:
            ne rradhe te pare per kete ndarje nuk ka argumente fetare.
            Hadithi i Umerit per rastin e teravive e ka kuptimin per bidatin nga ana gjuhesore.
            Hadithi tjeter: “Kush nis ne Islam nje sunet te mire ka shperblim per ate pune dhe merr dhe shperblimin e atij qe e ben ate pune” edhe ketu nuk ka argument, se po t’i kthehemi shkakut te hadithit shohim se ngjarja ka te beje me sadakane, dhe sadakoja eshte pune apo adhurim i rekomanduar ne fe. Sikurse ketu ka thene: “sunet te mire” dhe jo “bidat te mire”.
            E po keshtu argumente te tjera te pergjithshme te cilat nuk jane specifike treguese per vertetesine e ndarjes se bidatit ne te mire apo te keq.
            Atehere mbetet se risia ne fe eshte vetem e keqe sipas haditheve qe njihen, nuk eshte nevoja te sillen.
            Tjeter gje: eshte ajo qe po e perseris se ne kete ndarje ka nje keqkuptim (te cilin e kane treguar dhe sqaruar dijetaret e tjere qe thone se bidati ne fe eshte vetem nje) duke futur ne konceptin e bidatit shembuj qe kane te bejne me risite ne gjuhe apo zakone.
            Atehere nese ky keqkuptim nuk kapet dhe nuk vihet ne shinat e duhura do te vazhdoje te perseritet dhe ceshtja do mbetet e ngritur mbi kritere jo te drejta shkencore fetare.
            Lind pyetja: si ka mundesi qe keta dijetare te gabojne kaq lehte ne nje ceshtje te tille? Ja qe ka mundesi, edhe ata njerez jane, e rendesishme eshte qe ne ta kuptojme qe kjo ndarje ka futur ne terminologjine fetare ate qe nuk eshte prej saj, plus kesaj sa e sa dijetare te shumte ka qe e kane vene ne dukje kete ndarje te gabuar.
            Ketu dhe nje gje tjeter: ju thoni se nese vepra e re nuk eshte kryer nga selefet por eshte brenda qellimeve te Sheriatit atehere ky quhet bidat i mire. Kjo s’mund te quhet bidat i mire, por quhet pune e mire. Dhe nuk eshte ceshtje termash qe une po i them keshtu e ti ashtu, dhe nuk ka problem se kuptimi eshte nje.
            Ndersa imam Shatibiu ( dhe te tjere) ka shpjeguar ne librin “El I’itisam se ata te cilet kane shpikur risi ne fe jane argumentuar me ane te masalih mursele, dhe kjo ka lidhje me ndarjen ne dy lloje te bodatit. Kjo qe ai thote ka te beje me bidatet fetare, dhe nuk ka te beje me punet e mira qe mund te beje muslimani dhe nuk jane bere nga selefet.
            Po ti kthehemi dhe nje here mevludit i cili eshte festim apo kremtim apo perkujtim i ditelindjese se Profetit alejhi salatu ue selam shikojme disa gjera:
            se pari: eshte e mirenjohur se ate e kane shpikur ubejdijunet (per te cilet eshte thene se dijetaret kane unanimitet per faktin se kane qene zenadika), dhe ky fakt, pra qe eshte shpikje e tyre, mjafton qe mevludi nuk duhet kryer sepse i bie te ndjekim nje pune te zenadikave.
            se dyti: kjo pune eshte perngjasim me te krishteret ne festimin e krishtlindjeve, sahabet dhe brezat e pare kane qene shume te kujdesshem ndaj puneve qe mund te fitonin sevape, dhe sic dihet jo vetem mevludi por dhe veprime te tjera te ngjashme nuk njihen prej tyre.
            se treti: kjo i hap rrugen kremtimeve te shume ngarjeve, si kremtimi i Israse dhe Miraxhit, kremtimi i Bedrit, duke u bere cdo vit. Dhe keto jane bidatet ne fe, perndryshe i bie qe te mos ekzistoje koncepti i risive ne fe, sepse do te mbetet vetem ne ate qe kundershton tekstet ne menyre te qarte dhe kjo eshte ne kundershtim me rregullin e pergjitshem fetar qe thote: origjina tek adhurimet eshte ndalimi dhe tek zakonet lejimi.
            se katerti dhe kjo eshte me e rendesishmja: mevludi eshte nje llojn festimi. cfare eshte festimi ne fe? Ibnu Tejmija e sqaron kete gje ne Iktida siratil mustekim duke thene: “Festim eshte: emer i pergjithshem qe permbledh cdo dite apo vend ne te cilin ka grumbullim, dhe cdo pune qe e shpikin ne keto vende dhe kohe, madje cdo kohe dhe vend qe e madherojne dhe e cila nuk ka argument ne fene islame. Dhe c’ka e shpikin prej puneve futet ne kete”.
            Dhe vete fjala feste (ne arabisht: iid) qe vjen nga folja aade – jeuudu, qe do te thote: u kthye, ka te beje me perseritjen e nje pune ne nje vend apo kohe te caktuar duke u bere here pas here, dhe mevludi eshte i tille. Atehere kjo perseritje ka nevoje per argument, Haxhi perseritet cdo vit por ky eshte adhurim per te cilin ka argument fetar, namazet perseriten cdo dite pese here por per kete ka argument fetar.
            Nese ne do te bejme kijas mbi kete duke shpikur risi te reja apo adhurime te reja ne fe, atehere nese keto nuk jane bidate cfare mberi te jete risi ne fe?!
            Ky pra eshte ndryshimi.

          • persa i perket specifikimit te hadithit “Cdo bidat eshte dalalet” per te cilim fole:
            hadithi sigurisht eshte i pergjithshem sepse fjala “cdo” si ne cdo gjuhe eshte permbledhese.
            ti thua se nuk kuptohet fjala “cdo” si e pergjithsme apo permbledhese per te gjitha bidatet ne fe, por ne te futen vetem bidatet e keqija.
            atehere lind pyetja se cilat jane argumentet specifikuese qe e bejne fjalen “cdo” jopermbledhese per te gjitha risite ne fe?
            besoj do thuash hadithin e Umerit, hadithin tjater “kush ben ne Islam nje sunet te mire…” e argumente te ketij lloji per te cilat une e dhashe shpjegimin dhe qe per ne nuk jane aspak specifikuese.

          • ndersa persa i perket emertimit qe permend:
            une them se nuk ka ndonje gje nese behen simpoziume apo takime ku flitet per figuren e Profetit salallahu alejhi ue selem, madje kjo eshte prej sherbimit te fese sidomos per ata qe nuk e njohin Islamin.
            por keto nuk kane pse behen cdo vit dhe pikerisht ne rabiul euuel, aq me teper qe data e lindjes nuk dihet, ndersa data e vdekjes njihet me suguri qe eshte dita e 12 e ketij muaji.

          • DO mundohem ta permbledh ne pika ate cka besoj se kam bere te qarte deri tani.

            1. Kur Izudini e shumica e dijetareve qe e ndajne bidatin ne te mire dhe te keq, e ka nga ana fetare, jo vetem gjuhesore. Sepse aty ka permendur bidate vaxhib (te obliguara ne fe qe mer sevape kur i ben) dhe te ndaluara (te ndaluara ne fe qe merr gjynahe kur i ben). (shpika e risive ne fe, adhurim, akide etj, ai i ka permendur shprehimisht tek bidati haram).

            2. Mevludi ka baze ne SHeriat (disa thone ne menyre specifike = Profeti dhe sahabet e kane festuar, disa thone ne menyre te pergjithshme = eshte ne perputhje me qellimet e sheriatit)

            3. Mevludi nuk eshte adhurim, por pune e mire (per te cilen shperblehesh, si gjithe punet e mira), ai nuk eshte ceshtje akide, por fikhu.

            4. Punet e mira mund te percaktohen te behen te pervitshme (ashtu sic nje konference per profetin mund te jete e pervitshme ne te njejten date).

            5. Iktilafi per punen e mevludit eshte real, jo shad. Prandaj i duhet krijuar mundesia cdokujt qe i patrazuar te zgjedh dhe zbatoj mendimin qe i pelqen me shume.

          • Ceshtja e ndarjes se bidatit ne te mire dhe te keq eshte ceshtja mbi te cilin ngrihet dhe tema e mevludit. Ne besoj se e ezauruam, por mund te sjell dhe ndonje shtojce tjeter.
            Te gjitha shembujt qe kane sjelle ata dijetare qe kane bere ndarje te tille te bidatit kane te bejne me ate qe njihet ne shkencen e usuli fikhut (bazat e fikhut)si: masalih mursele. Me to kuptojme ato dobi per te cilat nu ka ardhur ndonje tekst fetar qe i ndalon apo jo. A jane te konsiderueshme fetarisht? Jane, derisa ka ne to dobi dhe nuk bien ne kundershtim me fene.
            Po marim nje shembull: vendosja e shtyllave me drita ne rruge per te ndricuar naten. Sic dihet ne kohen profetike nuk kane ekzistuar gjera te tilla. Feja i jep pergjiogje gjithjckaje, lind pyetja fetarisht: a lejohet vendosja e ketyre shtyllave per ndricim nate? Pergjigjen e gjejme me ane te asaj qe permenda me siper, pra masalih mursele. Lejohet, derisa jane te dobishme dhe nuk bien ndesh me parimet fetare.
            Ketu kemi te bejme sic shihet me gjera qe nuk jane adhurim, pra fusha e masalih mursele nuk ka te beje me adhurimet.
            Po keshtu po te shohim shembujt qe sjell shejh Izzudini, dhe shume te tjere pas tij qe e kane ndjekur kete shejh, do te shohim se kane te bejne me masalih mursele.
            Mbledhja e mus’hafit ne nje liber nuk eshte adhurim, eshte mjet per ruajtjen e fese, ndertimi i medereseve apo spitaleve nuk eshte adhurim, po keshtu shkruatja e librave e keshtu me rradhe. Pra keto nuk jane adhurime, por jane pune te mira te cilat e marrin gjykimin ne baze te qellimit.
            Ne fakt ceshtja e bidatit ne te mire dhe te keq ka te beje me nje ceshtje tjeter te usuli fikhut qe quhet et-tahsin uet-tekbih el aklijejni, pra konsiderimi per gjera apo pune se a jane te mira apo te keqija, me pak fjale: a eshte ne gjendja mendja njerezore te caktoje se cfare eshte e mire dhe cfare eshte e keqe pa fe apo a do ishte ne gjendje ta bente kete perpara se te zbriste feja?
            Jane tre mendime te njhura:
            i pari eshte i njohur me se shumti prej esharive: se mendja nuk eshte ne gjendje ta beje kete ne menyre absolute, gje qe do te thote se nese Zoti do ta bente shirkun te mire, apo monoteizmin te keq, apo gjynahet te mira, kjo eshte e llogjikshme, sepse mendja nuk futet aspak ne percaktimin e gjerave si te mira apo te keqija.
            I dyti eshte mendimi i mu’etezileve te cilet i japin perparesi mendjes: qe thone se mendja eshte e afte ta beje kete plotesisht.
            Dhe i treti eshte mendimi i iehli sunetit qe ben dhe nje lloj shtjellimi: se mendja eshte e afte te dalloje ne menyre te pergjithshme te miren nga e keqja po jo te percaktpje se cilat jane ligjet fetare, prandaj dhe zbriti feja qe te sqaroje kete gje. Ky mendim eshete dhe me i drejti.
            Po te shohim shume dijetare apo fukaha esharinj ne praktike nuk kufizohen ne mendimin e pare i cili do t’i frenonte prej shpikjes se disa risive ne fe sic eshte dhe mevludi (dhe pa u futur ne percaktimin e ketyre risive). Mendimi i pare thote se nuk lejohet percaktimi me mendje se c’eshte i mire apo i keq ne fe, ndaj dhe keta duhet te frenoheshin ne caqet fetare, aq me teper qe argumentet fetare tregojne se risite ne fe jane te keqija.
            Ndersa po te vijme tek mevludi ai eshte pune fetare, konsiderohet afrim tek Zoti, eshte pune qe ka te beje me zemren, ndaj dhe kufizimi me kohe i tij, nderkohe qe nuk ka qene i njohur prej te pareve, tregon se eshte risi.
            Mevludi nuk eshte aspak ceshtje fikhu madje dhe dijetare qe e lejojne s’besoj se mund ta fusin te fikhu. Kater jane fushat e medha te Fikhut islam: adhurimet, shitblerjet, ceshtjet familjare, ceshtjet penale. Me tre te fundit mevludi nuk ka te beje, por nese thuhet se ka te beje me adhurimet: adhurimet ne fihun islam jane te percaktuara ne kapituj te vecante, dhe zakonisht jane keto: pastertia, ezani dhe namazi, zekati dhe sadakaja, agjerimi, haxhi. Mevludi nuk futet tek asnjera nga keto.
            Ndarja e bidatit ne te mire dhe te keq i hap rrugen shpikjeve ne fe, tregon se feja nuk eshte e plotesuar. Eshte tjeter gje shpikja e bidateve fetare dhe tjeter gje shpikja e mjeteve qofte per te cuar ne vend nje qellim fetar. Ndarja e bidatit ne te mire dhe te keq eshte nje ndarje aksidentale e disa dijetareve, e panjohur per brezat e pare te umetit (tek te cilet ka patur qindra dijetare: te sahabet, dhe ata pas tyre), ndaj dhe kjo lloj ndarje nuk mund te merret parasysh dhe nuk futet ne grupin e divergjencave mes fukahave tane.
            E falenderoj Rezin sinqerisht per edukaten dhe qetesine qe ka treguar gjate diskutimit.
            Ne fund po jap nje fjale te dijetarit te madh Ibnu Tejmijes, Allahu e meshirofte, ku thote: “Bidati nuk eshte e vertete e paster ne perputhje me Sunetin, sepse po te ishte i tille nuk do te ishte i kote. Po keshtu nuk eshte plotesisht i kote ne te cilin nuk ka te vertete, se po te ishte i tille nuk do t’i fhihej njerezve. Por ai permbledh mes te vertetes dhe te kotes dhe ne kete menyre ai qe e vepron ben nje bashkim mes te vertetes dhe te kotes duke qene: ose gabimtar, ose duke vepruar me qellim, hipokrizi dhe ilhad” (Der’u tearud en-nakli uel akl).

    • une fola me poshte reth ndarjes se bidatit ne te mire dhe te keq qe eshte dhe boshti i fjales se Rezit (megjithese ai nuk ka sjelle prova fetare per kete), dhe se kjo ndarje nuk ka baze ne fe, sikurse brezat e pare te umetit nuk e njohin kete ndarje pra eshte e vonshme. Megjithese ka nevoje per studim me teper se kur ka filluar kjo ndarje e bidatit ne te mire dhe te keq dhe si ka filluar ky keqkuptin ne futjen e termave tek njeri – tjetri (te bidatit ne gjuhe ne ate te terminologjise fetare).
      ndersa ketu do jap disa fjale dhe shembuj nga dijetare qe thone se mevludi ndalohet:
      – prej tyre eshte imam Shatibiu qe ka jetuar ne Spanje dijetar i perkatesuar ndaj medhhebit maliki por njohes dhe i shkollave te tjera. thote ne fetvate e veta: “eshte e ditur se berja e mevludit sipas menyres se njohur tek njerezit eshte risi e shpikur dhe cdo bidat ne fe eshte humbje, ndaj shpenzimi per berjen e bidatit nuk lejohet. lenia me testament per tu bere pas vdekjes nuk lejohet te kryehet dhe gjykatesi (kadiu) e ka detyre te prishe ate testament”. po keshtu imam Shatibiu flet ne librin tjeter “El i’itisam” per zgjerimin e madh te atyre qe bejne bidate ne ate qe quhet masalih mursele, pra qe shpikin bidate ne fe me ane te argumenteve llogjike. kjo eshte shume e nevojshme te kuptohet se ata qe ka shpikur bidate jane argumentuar me maslaha-n mursele.
      – hafidh Sehaui thote: “berja e mevludit sherif nuk eshte percjelle prej ndokujt prej te pareve te mire ne tre shekujt e mira te para, por u shpik me vone”.
      – ndersa El Makrizi ne librin e njohur “El hitat” permend se fatimijunet (ubejdijunet) te cilet ishin batinijine shpiken gjashte lloje mevludesh: per Profetin, per Fatimen, per Aliun, per Hasenin, per Husejnin, … . Me pas njeri prej fatimijineve e shfuqizoi mevludin dhe thuhet se me pas u fillua te behej perseri nga nje i pare.
      Pra mevludi vete nuk eshte pune e shpikur as nga dijetare e as te devotshem.
      Plus si pune eshte shpikje ne fe, sepse ata qe e bejne shpresojne nepermjet tij afrimit tek Zoti te marrin shperblime, pra si pune vete eshte risi ne fe.
      Pervec kesaj datelindja e Profetit nuk dihet me siguri se kur eshte, por dihet se ka vdekur te henen ne 12 rabiul euuel, atehere berja e mevludit ne te njejten date me ditelindjen eshte dhe me cuditshme.
      Po keshtu mevludi eshte perngjasim me krishtlindjet.
      – shejh El Fakihani (edhe ky maliki) madje ka dhe nje liber kunder mevludit qe quhet “El meurid fi ameli elmeulid”, thote ne te: “per mevludin nuk di te kete baze (argument) ne Kur’an dhe Sunet dhe berja e tij nuk percillet prej askujt prej imameve te umetit qe jane shembuj ne fe dhe qe jane kapur pas lajmeve te te pareve, madje ai eshte bidat te cilin e shpiken te kotet dhe epsh i nefsit”.
      – shejhul Islam ibnu Tejmije ne “Iktidau-siratil mustekim”.
      – Ibnul Haxh ne librin “El med’hal”.
      – Muhamed Beshir Sehseuani dijetar indian ne librin “Sijanetul insan”.
      – Muhamed Rashid Rida ka nje liber te vecante per mevludin.
      – shejh Muhamed Nexhib Muti’i myfti i Egjyptit me pare ka folur gjithashtu kundra.
      – shejh Ali El Mahfudh prej dijetareve te Ez’herit ka folur ne librin “El ibda’e fi madar’ri el ibtida’e”.
      – Shejh Muhamed ibn Ibrahim ka nje liber per mevludin, po keshtu Shejh Ibnu Bazi, etj.

      • Po sjell disa copeza nga shkrimi i imam Sujutit, te cilin mund ta gjeni ne kete faqe:
        http://www.erasmusi.org/afisho_temat.php?f=163

        “Sidoqoftë, profeti i nderuar ka sugjeruar epërsinë e muajit ku ai ka lindur gjatë një përgjigjeje që ai i dha një prej ndjekësve të tij. Kur pyetësi dëshironte të dinte rreth agjërimit në ditën e Hënë, profeti (a.s.) iu përgjigj: “Kjo është dita në të cilën unë kam lindur”.

        “Duke qenë se epërsia e kësaj dite nënkupton edhe epërsinë e muajit në të cilin profeti ka lindur (Rabiul Euel), atëherë është detyrë e jona që ti japim këtij muaji respektin dhe shenjtërinë që meriton dhe ne duhet ta konsiderojmë këtë muaj të ndritur njësoj siç Allahu i ka bërë muajt e tjerë të bekuar të jenë të tillë. Në lidhje me këtë raportohet se profeti (a.s.) ka thënë: “Unë jam lideri i bijve të Ademit dhe për këtë nuk mburrem”. “Ademi dhe profetët e tjerë do të jenë nën flamurin tim në Ditën e Gjykimit”.

        “Meritat dhe epërsia e kohëve dhe vendeve vijnë si rezultat i formave të adhurimit që kryhen në to, përmes së cilave Allahu i ka favorizuar ato. Është e njohur se kohët dhe vendet nuk përmbajnë në vetvete asnjë nder dhe se madhështia e tyre rritet në llogari të karakteristikave dhe dallimeve (përmes së cilave atyre i është garantuar epërsia), atëherë reflekto mbi favorin e madh me të cilin Allahu e ka dalluar dhe karakterizuar këtë muaj të bekuar, Rabiul Euel dhe ditën e Hënë. A nuk e sheh se agjërimi ditën e Hënë ka meritë sepse profeti (a.s.) ka lindur atë ditë?

        Për këtë arsye është më se e përshtatshme, dhe e kemi për detyre, që kur të vij ky muaj i shenjtë ta trajtojmë me lartësimin, nderimin, respektin dhe vlerësimin që meriton. Në këtë rast duhet ndjekur shembulli i profetit (a.s), i cili në kohë të pajisur me dallim të veçantë e kishte zakon që të performonte maksimumin e mundshëm të akteve të virtytit dhe bamirësisë dhe bënte përgatitje të veçanta për këtë. A nuk e ke dëgjuar pohimin e mëposhtëm të Ibn Abazit: “I dërguari i Allahut ishte njeriu më bujar dhe bujaria e tij arrinte kulmin gjatë muajit të Ramazanit”?

        Imam Ibn Haxher Askalani pohon se ai ka gjetur një mbështetje të fuqishme për mevludin në Sahihun e Buhariut dhe të Muslimit. Kur profeti (a.s.) bëri hixhret në Medine vërejti se hebrenjtë agjëronin ditën e Ashurasë (dita e 10 Muharrem). Ai i pyeti ata për arsyen e një veprimi të tillë dhe ata iu përgjigjën se Ashura-ja ishte dita në të cilën Allahu shkatërroi Faraonin dhe çliroi prej tij Musain, për këtë arsye ata agjëronin këtë ditë për të treguar mirënjohjen e tyre ndaj Allahut.

        Kjo përbën provë se lejohet shfaqja e mirënjohjes ndaj Allahut dhe kryerja e veprave të mira si një mjet përkujtimi për ato ditë të veçanta në të cilën Allahu ka shfaqur favorin e Tij apo ka shpëtuar nga ndonjë fatkeqësi dhe se ky përkujtim mund të jetë i përvitshëm. Mirënjohja ndaj Allahut shfaqet përmes formave të ndryshme të adhurimit si sexhdja, kijami gjatë namazit, bamirësia dhe recitimi i Kuranit. Cili favor mund të jetë më i lartë se lindja e profetit (a.s.) në këtë ditë (12 Rabiul Euel)? Kështu që kjo ditë duhet respektuar posaçërisht në mënyrë që të arrihet një konsistencë me ngjarjet e Musait (a.s.) në ditën e Ashurasë.

        Imam Sujuti thote permend nje transmetim te Imam Bejhekiut nga Enesi (r.a.) se profeti (a.s.) e bëri akikën për lindjen e tij pas ishte bërë profet ndonëse Abdul Mutalibi e kishte bërë akikën për profetin shtatë ditë pas lindjes së tij dhe akika, siç dihet, kryhet vetëm një herë.

        Nga ky fakt kuptojmë se profeti (a.s.) e bëri akikën e dytë për të treguar mirënjohje ndaj Allahut për lindjen e tij dhe për faktin se Ai e kishte bërë atë “mëshirë për gjithë njerëzimin”. Arsyeja tjetër për një veprim të tillë, është edhe fakti që profeti (a.s.) me të ka dëshiruar që të krijoj një precedent në Sheriat për umetin e tij, njësoj siç e kishte zakon të recitonte Darud Sherif-in mbi veten e tij për të krijuar një princip në Sheriat për këtë akt të treguarit të nderit dhe respektit për të. Për këtë arsye është e rekomandueshme që të organizohet mevludi për të treguar mirënjohje ndaj Allahut për lindjen e profetit (a.s.), ku shtrohet ushqim dhe kryhen vepra të mira dhe festimi i mevludit bëhet më gëzim.

        • Permendja qe i ke bere dijetareve ketu eshte konfirmim i asaj qe kam thene deri me tani, per mevludin ka ikhtilaf. Gjithsesi do ishte mire te mundoheshe te gjeje shprehje me te qarta, sepse disa prej citimev qe ke sjelle nuk nenkuptojne doemos se dijetari ne fjale ka mohuar mevludin. P.sh. Sehaui thote qe mevludi ska qene ne kohen eProfetit, por kete e thone te gjithe, pyetja eshte a eshte bidat i mire apo I keq, apo ka vetem bidate te keqija?
          El-Makrizi: ben thjesht nje konstatim historic (sipas tij) qe mevludin e kane filluar fatimitet. Por kete e thone edhe ata qe lejojne mevludin, pyetja eshte pavaresisht kesaj a eshte i lejuar apo jo mevludi?
          Me pas ke permendur Fakihanin, nuk di e a ke lexuar por tek studimin e Sujutit per mevludin qe tu ofrua me link ne kete forum, ka nje pergjigje te detajuar kunder fakihanit.
          Pastaj ke permendur Ibn Haxhin: Po ta kishe lexuar studimin e sujutit do kishe hasur kete shprehje: ” Imam Ebu Abdullah in Haxh (r.a.) e ka trajtuar çështjen e mevludit sherif me shumë pjekuri dhe mendjemprehtësi në librin e tij “El-Medkhal”. Për ta përmbledhur idenë e tij, ai ka lavdëruar celebrimin e mevludit sherif nëse bëhet me gëzim dhe duke i shfaqur mirënjohje Allahut dhe ka kritikuar të gjitha ato gjëra haram dhe të ndaluara të cilat janë përzier në të. Këtu unë do të citoj një pjesë të diskutimit të tij.”
          Ndersa dijetaret e tjere jane ma’ruf per mospranimin e mevludit, disa prej tyre jane bashkekohore, megjithate kjo eshte dicka e pranuar dhe mendim I respektuar te cilin nuk mund vetem se ta konfirmojme si pjese perberese e opinioneve islame per mevludin.

          • Allahu te shperblefte per sugjerimet.
            Ne lidhje me Makrizin edhe une per konstatim historik e kam sjelle, se ai nuk po jep nje gjykim ndaj mevludit, por ky konstatim eshte shume i rendesishem, qe do te thote se mevludin e kane bere per here te pare fatimitet ndaj dhe ne s’kemi pse bejme nje pune te tyre.
            Meqenese dijetaret i kane quajtur zenadika eshte njesoj si te themi: se disa jehude apo te krishtere e kane shpikur mevludin, atehere ne s’mund ta bejme. Por dhe nese themi se kane qene muslimane por bidatcinj se ata kane qene batinij, perseri s’mund ta bejme.
            Ky fakt historik eshte shume domethenes, dhe vetem ky mjafton per pavlefshmerine.

  • http://www.erasmusi.org/afisho_temat.php?f=163

    Nje artikull ku edi (por dhe te tjere) mund te gjejne nje studim te hollesishem nga Imam Sujuti per Mevludin dhe Bidatin.

    Citoj nga shkrimi “Kam lexuar një libër të Imamit të kurrave Shemsudin Ibn Xhezairit (r.a.) titulluar “Urf El-Taarif bil Maëlid el-Sherif” në të cilin ai shkruan se pas vdekjes së Ebu Lehebit dikush e pa atë në ëndërr dhe e pyeti atë për gjendjen e tij. Ebu Lehebi iu përgjigj se ai ishte në ndëshkim, gjithsesi natën e ditës së Hënë dënimi i lehtësohej dhe ai thithte pak ujë nga gishti i tij (dhe tregoi gishtin e tij) sepse ishte përmes një gjesti me gishtin e tij që ai e liroi robëreshën e tij Thueibeh kur mori vesh lajmin e mirë të lindjes së profetit (a.s.), prandaj atij i lejohej të thithte ujë prej gishtit të tij. Tani imagjino, nëse një qafir si Ebu Lehebi, dënimi i së cilit ka ardhur në Kuran, është shpërblyer për manifestimin e gëzimit për lindjen e profetit (a.s.) a mund ta marrim me mend se si do të jetë gjendja e atij myslimani, ndjekës i sinqertë i teuhidit, që vendos të shpreh gëzimin e tij me rastin e lindjes së profetit (a.s.) dhe shpenzon sa ka mundësi për shkak të dashurisë për profetin? Pasha jetën time, shpërblimi i tij do të jetë që Allahu i Lartësuar, falë mëshirë së Tij gjithpërfëshirëse do ta vendos atë në Xhenet.”

    • absolutisht ti po flet per gjera qe nuk ia ke haberin fare, vella. dhe kur dy veta flasin duke mos i pasur te qarta termat per te cilat diskutojne, por dhe me gjere ne bazat e fese (usuli fikh), atehere dhe diskutimi nuk mund te dale me ndonje dobi.
      parime si: qellimet e Sheriatit, maslaha-ja (dobia), nuk ka debate per to mes dijetareve te ummetit ne pergjithesi, vetem se diskutimi mes tyre mund te behet se ne cilat raste mund te behet zgjerimi apo ngushtimi i fushes ne te cilen praktikohen.
      mund te kete dhe ndonje hilaf (mosperputhje) te dobet, por e pakonsiderueshme, si kundershtimi i dhahirive ne ceshtjen e kijasit, por si ceshtje ka marre fund ketu e gati 1000 vjet.

      • E ke gabim. Maslahaja, istihsani, kijasi, kauaid fikhijeh, qellimet e sheriatit jane te gjitha fusha te sheriatit qe ne fillim te daljen ne drite ka pas debat rreth lejueshmerise se tyre. Ne ditet tona debati eshte transferuar vetem ne gjeresine e fusheveprimit te tyre.

        Per kete shih librin e Sheukanit “Irshad el-Fuhul”, librin e Imam Abdyl Kerim Zejdanit “El-Medkhal li dirasat el-sheriah el-islamijeh”, Vehbe Zuhejli, “Usul Fikh el-Islami etj. Nese ke problem me arabishten atehere lexo anglisht: “Muhammad Hashim Kalam, “Principles of Islamic Jurisprudence”, Imran Ahsan Khan Nyazee, “Islamic Jurisprudence” etj

        • kurse une them se je ti ne gabim, por nuk zgjidhet ceshtja keshtu e ke ti apo une gabim.
          Per shembull po marrim rastin e maslahes (maslahe mursele) dhe istihsanit. te gjitha medhhebet punojne me te dyja dhe te dyja jane prej argumenteve llogjikore (aklijje, jo naklijje). Por medhhebet kane folur disa me shume e disa me pak per to, apo disa njihen si me shume zgjerues e disa me pak ne sferen ku i trajtojne keto argumente. Dhe kjo mund te them teorikisht ne shkencen e usuli fikhut, perndryshe praktikisht do te shohim se i perdorin gjeresisht keto argumente.
          P.sh. per maslahan njihen malikite si me praktikues te ketij argumenti, por kjo s’do te thote se te tjeret nuk e perdorin. po keshtu per istihsanin njihen hanefite, ndersa fjala e imam Shafiiut se: “Kush perdor istihsanin ben fe te re”, kjo nuk do te thote se ai e mohon kete argument sipas kritereve te sakta shkencore, por qellimin e ka kush perdor istihsanin jo sipas ketyre kritereve, pra me epsh apo sipas qejfit.
          Edhe per kijasin, kur dihet qe dhahirite nuk e pranojne, po te lexosh Ibnu Hazmin shikon se pa dashje ai bie ne kijas.

          • Je duke folur serish per menyren se si trajtohen sot tema te tilla si maslahaja, istihsani etj. Une po flas per daljen ne drite te tyre. Ne fillim keto disiplina u kundershtuan, pastaj u pranuan dhe sot iktilafi eshte tek gjeresia e fushevprimit e tyre. Nese do shembull konkret mohimi shih mohimin e istihsanit nga Imam Shafiu, ne Risalen e tij te famshme. Madje ai shkroi nje liber me titull: “Ibtal el Istihsan” (pavlefshmeria e Istihsanit)

          • imam Shafiiu mohon istihsanin sipas asaj qe thane disa henfinj se istihsani eshte: argument qe eshte perbrenda muxhtehidt por e ka te veshtire ta shprehe.
            kjo eshte ajo qe mohon , sepse i bie qe gjithesecili (dhe nje i paditur) te filloje te jape gjykime ne fe.

  • Aspekt tjeter: A eshte lejimi i mevludit nje fenomen periferik ne boten islame dhe ne fetvate e institucioneve islame? Nese i hedh nje sy hartes se botes islame sot, do te shohesh se pjesa derrmuese e botes islame e festom mevludin, keshtu ka qene shekullin qe kaloi e shekullin qe I parapriu atij e keshtu me rradhe qe nga koha kur u hap debate per mevludin e deri sot. Po ashtu shumica e myftinive te vendeve te botes islame kane dhene fetva per lejimin e mevludin, e po keshtu kane bere edhe institucionet arsimore me peshe islame, si Ez’heri, Zejtuna, Karaujinet, universitetet e Shamit, Irakut, Malajzise, Indonezise, vendeve afrikane etj etj. Pra ai qe eshte ne minorance ne fakt eshte mendimi i ndalimit total te mevludit dhe jo ai i lejimit te tij. Ky eshte nje tjetr ridimensionim qe I duhet bere temes.

    • ceshtja e shumices nuk eshte absolutisht kriter vleresimi, ke vende ku mevludin nuk e festojne aspak ose mund te beje pakica.

      • Tani doli qe nuk qenka kriter ceshtja e shumices, nderkohe qe deri tnai trumpetoje se shumica e ka ndaluar mevludin. Standart i dyfishte?

        • nuk eshte standard i dyfishte, per kete arsye:
          ne rradhe te pare ne ceshtjet e fikhut shumica dihet qe nuk eshte kriter vleresimi, besoj se e pranon kete.
          aq me teper ne ceshtjet e akides (besimit), madje ceshtjet e akides ne pergjithesi jane te unifikuara tek ehli suneti (me perjashtim te pak ceshtjeve qe nuk jane prej bazave kryesore te besimit), ndaj dhe thuhet kut trajtohen tema akidore: mendimi i ehli sunetit eshte ky, i mu’etezileve eshte ky, i shijave ky … .
          tani tema e mevludit nuk eshte nje ceshtje e paster fikhu por ka lidhje dhe me besimin derisa trajtohet se a eshte risi apo jo.
          e pare ne aspektin historik se kur ka dale mevludi dhe duke ditur se sahabet, ndjekesit e tyre, imamet e vjeter te fese, por dhe pastaj ne kohen kur doli mevludi e deri me sot ka patur dhe ka plot qe e kane kundershtuar, atehere pse te mos themi qe shumica e ndalon.
          Por une thashe se edhe nese jane shumica sikurse ti the duke permendur vende, prape kjo shumice nuk eshte prove per vertetesine e asaj qe thua.
          Ne nje vend tjeter ti ke thene se: Me sa njoh asnje dijetar s’e ka futur mevludin ne sferen e ibadeteve, por ne ate te puneve te mira.
          Kjo jo vetem qe nuk eshte e vertete, por ata qe e kane futur ne sferen e bidateve fetare jane te shumte, unde do sjell disa citate te tyre.
          Deri tani nuk me ke sjell ndonje argument por vetem fjale dijetaresh.

      • Edi, ka thene Profeti a.s. qe Umeti i tij nuk do te gaboj ne zgjedhje. Dmth kur shumica aprovon dicka nuk do te gabojne, por do te jene ne te drejte. Ne Islam ijma e shumices ka prioritet nga pakica qofte mendim ulemash apo zgjedhje e umetit. Keshtu qe ne kete rast ceshtja e shumices eshte kriter vleresimi, dhe jo e kunderta.

        • Askund nuk kam pare qe shumica te jete kriter vertetesie. Hadithi i Profetit a.s. thote se ummeti nuk bashkohet ne humbje dhe ketu kihet parasysh ixhmai, jo shumica. Shumica mund te kete prioritet, por nuk eshte kriter mbi vertetesine. Ka ndodhur shpesh qe mendimi i nje pakice, ka gjetur konsensus me te gjere me vone dhe i ka mbijetuar kohes perballe nje shumice te perkohshme.

          • Ne fakt Dalan ashtu ndodh shumicen e rasteve, shumica zakonisht eshte turme qe ndjek qorrasi dhe manipulohet kollaj, nje sy rrevolucjoneve dhe kunder rrevolucjoneve ne historine e njerzimit dhe e sheh kollaj nje gje te tille. Fakti qe Islami vete pati fillim ne nje pakice e verteton cfare thua. Hadithi i Profetit a.s. pikerisht ka kete fakt shoqeror parasysh kur thote qe umeti i tij nuk do bashkohen ne gabim. Ne kete kemi nje forme garancie qe shumica nuk do te gabojne ne zgjedhje. Jo sepse shumica ka te drejte intristike te garantuar sepse eshte shumice, por sepse ne rastin tone dhe ndryshe nga te tjere, kemi garanci hynore qe na ndihmon te dallojme rrugen qe po hecim nga devijimet ne Islam. Pikerisht prej kesaj ideje ka lindur dhe ijma apo mendimi i shumices.

          • Tani, po flasim per nje hadith, jo per mendimin tone mbi vleren e shumices. Hadithi, me sa di une, flet per ixhmain e jo per shumicen.

          • Une e kuptoj ijmen si gjykim me konsensus i ceshtjeve te Sheriatit. Pra rrejdhimisht i shumices. sepse konsensus total nuk e arrin dote.
            Megjithate me duket se ke te drejte dhe une jam gabim, pasi po lexoj tani qe Hanefite e kuptojne si konsensus te Sahabeve r.a.a e jo te gjeneratave me mbrapa, dhe me konsensus nuk nenkuptojne shumice VS pakice por konsensus nga te gjithe Sahabet r.a.a. e asaj kohe. Do lexoj me teper per te qene me i qarte.
            Faleminderit Dalan.
            Allahu Te Shperblefte.

            PS: Kjo eshte pergjigjie per posten me poshte. Nuk e di pse, por nuk te bej dote reply tek ajo poste.

        • hadithi qe ti permend ka te beje me ixhmain e dijetareve (unifikimin ne mendim per nje ceshtje), jo per shumicen.
          Ndersa per shumicen: nese do te ishte prove apo argument nuk do ishte nevoja fare te shiheshin argumentet, saktesia e tyre si tekste (kjo per hadithet dhe etharet), saktesia e domethenies se tyte, e keshtu me rradhe.
          A e di se ka raste kur nuk eshte aq e lehte te percaktohet dhe se cila eshte shumica?

  • Le te filloje duke vene ne dukje ate qe nuk do kish nevoje te vihej ne dukje: Autori nuk solli nje trajtim mbi ligjshmerine e festimit te mevludit ne praktikat fetare islame, por nje reportazh mbi nje festim mevludi. E konsideroj sa arrogante e te padobishme te fillosh te debatosh ketu, ashtu sic eshte bere prej vitesh ne faqet online ku myslimanet mblidhen per tu grindur me njeri tjetrin me te njejtat citate te cilat mund ti merni copy and paste nga debatet qe keni bere me pare – ndoshta te njejtit njerez.

    Atehere, ku eshte dobia e kesaj? E gjej edhe me te habitshme kur lexoj komente si “a e di ti vlla se mevludi eshte bidat.” Ta jap une xhevapin. Qysh diten kur desh Zoti te shkel ne xhami do kesh qene ti apo ndonje shoku jot qe ma dha gjithe litsten e bidateve para se te me thoshte ndonje gje per besimin. Mund te jem impresionu ato dite te para e – Zoti me falte – mund te kem pare me vetekenaqsi e arrogance ata te moshuar qe mblidheshin per te celebruar dashurine per te dashurin e Zotit, paqja qofte mbi te, po ja qe nuk ma mbushni me mendjen. Atehere cfare?

    Ketu ne kete faqe kemi sjelle prej vitesh shqetesime e sfida qe rrethojne bashkesine tone dhe nuk keni ofruar asnje koment, analize, asnje fjale te urte prej njeriu qe mediton e thellohet ne mesimin profetik. Asnje kontribut, zero ne qindra debate qe kemi sjelle ketu po tani ti Edi kujtohohesh te dalesh nje xhiro kendej e te na tregosh per sunetin? Kaq ke mesuar nga suneti e nga fjalet e dijetareve ti Edi?

    Me ler te te mesoj une dicka per sunetin. Nen shembullin e sahabeve dhe aprovimin e profetit, paqja qofte mbi te, ne njohim diversitetin e mendimeve si te sanksionuara ne fe dhe njohim dijetaret e drejte si trashigimtare te profetit dhe konsiderojme te gjithe ata qe duan te imponohen kundra ketij konsensusi si sjelles te nje risie te ndaluar, si bidatcinj.

    • ndersa une me ty do te sillem, per aq sa besoj, me me drejtesi se sa po sillesh ti me mua, do te te fus ne rradhet e te paditurve dhe injoranteve duke mos bere ate qe ti ben duke akuazuar te tjeret si bidatcinj.
      te hiqesh sikur je transparent duke lene hapesire per te gjithe dhe nga ana tjeter kerkon te vesh diktat duke u imponuar nen emrin e moderatorit jane dy gjera qe nuk shkojne.

      • Moderatori beri nje nderhyrje, duke shprehur pavlefshmerine e gjithe debatit qe ti po ben ketu. Nuk shoh asnje diktat, per sa kohe nuk te kane censuruar. Akuza jote, se moderatori po “hiqet” sikur eshte transparent, eshte gjykim mbi ate qe robi ka brenda, te cilen une te pakten, nuk e shoh te shfaqet askund.

      • Edo mos u haperda ne shume diskutime…ke rezin qe po te jep xhevap dhe sipas sunetit te selefeve dhe sipas urtesise qe Profeti a.s na ka mesuar eshte edhe menyra se si debatohet. Meso nga Rezi dhe menyra se si ai po debaton me ty, nuk po te percmon por po te tregon ate qe ai di. Menyra se si ti ke vendos ti pergjigjesh atij dhe te tjereve qe (me sa duket) dine me shume se sa ty eshte jo etike. Ma bej hallall po i meriton pak keto fjale te ashpra por qe ti them me sinqeritet. Askush nuk po te fshin komentet e tua por ama te gjithe kemi sy ne balle e shyqyr Zotit kemi mendje dhe lexojme qe ti nuk na solle asnje kunderargument me hedh poshte mendimet e Rezit apo me se paku me provu mendimet e tua. Ajo cka pashe ishte dhe eshte nje klishe qe e ke degjuar diku apo lexuar diku dhe medoemos do ta mbrosh, qofte edhe duke mos degjuar dhe lexuar tjetrin.

        Nese ke argumenta vella per me hedh poshte mendimin e Rezit silli dhe ti lexojme dhe ne perndryshe ul koken dhe lexo.

      • Venia e etiketimeve per me teper per njerez qe nuk kane ndonje pune me te mire per te bere, eshte gjeja e kollajte. Problemi eshte se po e ben kete ne nje hapsire dhe me njerez qe kane tre vjet qe mbajne nje hapsire qe i ka bere vend vetes. Kjo eshte arsyeja pse nuk ke ndermare te pergjigjesh ne cfare te thashe me lart, sepse nuk keni asnje kontribut tjeter pervec riperteritjes se debateve qe kane qindra vjete qe ndodhin dhe nuk ka per tu dale ndonjehere fundi. Ti flet per diktat kur eshte se perfiton perseri nga fakti se ketu i japim vend edhe zerit tend, edhe pse ndoshta nuk do beje te njejten gje po te ishte ne vendin tone. Tek e fundit nuk mund te ishe ne vendin tone se te jesh ketu kerkon pune e gjeresi.

    • I dashur, me peticione dhe parrulla nuk zgjidhet asgje. Kur mblidhen dyqind te pafuqishem dhe firmosin nje deklarate qe thote NE JEMI TE PAFUQISHEM, vetem sa behen qesharake me duket. Ne fund fare, pasi ke bertitur sa je ngjirrur per te treguar se je i dobet, vijne te kerkojne dhe qirane se perdore lirine e fjales: ti ke vetem lirine te bertasesh se je i dobet, kaq

      Propozimi im eshte qe ne fakt, ne vend te firmave, te mblidhen pare per nje avokat qe ta ndjeke kete ceshtje ne gjykaten nderkombetare te Strasburgut.

      po para se te behet kjo, besimtaret ne Kosove le te shkojne e t’ia heqin me ceremoni callmen nga koka cdo hoxhe qe ka bere thirrje qe te votohen banditet e hashim thacit.

      Sidomos atyre hoxhallareve qe ftuan specifikisht te votohet kunder Vetevendosjes, kur ateisti i deklaruar Albin Kurti ishte i vetmi kryetar partie ne Kosove qe me shkrim dhe me goje mbrojti te drejten per shami. Dhe shamine po e sulmonin politikanet qe mbeshtesin hoxhallaret.

      ps: se mos harroj dhe nje lajm tmerresisht te rendesishem. Bidatcinjte e Iranit kane fallsifikuar nje majmun para ca ditesh!!!!!!

      http://gazeta-shqip.com/lajme/2013/02/02/majmuni-iranian-i-hapesires-eshte-fals/

      • Majmuni nw fjale, pasi tashme ishte shndwrruar nw celebrity, e pa te udhes qe ti fuste nje rifresh lukut. Paradoks apo jo, keto zhvillime qe i japin material evolucionisteve, pasi demostrohet dukshem transformimi shumeplanesh i majmunit, po ndodhin ne Republiken Islamike te Iranit. Valle a do ta lejoje kete anomali garda revolucionare?

      • Arrihet apo s’arrihet gje ne duhet te bejme aq sa kemi ne dore. Te pakten nje peticion dhe nje fushate letrash ndaj kryeministrit dhe ministrit te arsimit, apo avokatit te popullit mund ta nisim.
        Tjetra eshte te dalim dhe ne ne protesta me vllaznine e “Bashkohu”-t
        http://www.shembulli.com/index.php/lajme/4488-sot-proteste-per-shami-ne-ferizaj
        Sic e pe dhe tek reportazhi i Al Jazeeras, shoket e shoqet e Njomzes kishin bojkotuar klasen ne shenje proteste. Kjo eshte per mua menyra me e mire e protestes. Nese ata e vazhdojne bojkotin deri sa ajo te kthehet, dhe bashke me ta dhe klasa te tjera, kjo do kete efektin me direkt. Ose familjet muslimane te Ferizajt ti dergojne vajzat e tyre me shami ne shkolle ne shenje proteste, perdite, edhe nese ua kthejne ne shpi, derisa Njomza Jashari te kthehet ne shkolle…

  • Your email address will not be published. Required fields are marked *