shkollaE-zani

Ideja e futjes së lëndëve fetare në shkollat publike ka kohë që vërtitet në mendjet e muslimanëve, duke u parë si një shpresë për përhapjen e fesë. Artikuj të shumtë, takime, tryeza, seminare janë zhvilluar për këtë çështje, duke shpresuar se kjo është një gjë që, së afërmi, mund të bëhet realitet. Kjo temë është trajtuar gjerësisht në blogun tonë, duke u kushtuar hapësirë mendimeve të larmishme. Në fakt, mendojmë se kjo temë është mjaft komplekse dhe, duke e parë më hollësisht, do të bindemi se kemi të bëjmë me një ndërmarrje që, edhe nëse na e mundësojnë, do ta kemi mjaft të vështirë t’ia dalim me sukses.

Angazhimet e Muslimanëve

Gazeta lokale «Mendimi», organ i Forumit Intelektual Musliman, që vepron në qytetin e Elbasanit, na bën me dije se ky forum organizoi një takim për këtë çështje, ku morën pjesë edhe politikanë e përfaqësues të qeverisë si z. Ardian Tana  zv. Ministër i Arsimit, z. Aurel Bylykbashi deputet, z. Rasim Hasanaj Kryetar i Komitetit të Kulteve etj. Ata diskutuan me përfaqësues të disa OJQ-ve muslimane si Forumi Musliman i Shqipërisë,  Shoqata Miqtë e Dijes,  Qendra e Zhvillimit Kulturor të Gruas,  Qendra “Future for You” si edhe pedagogë  e  mësues të qytetit të Elbasanit.

Gazeta raporton:

«Referuesi  kryesor i këtij takimi  deputeti i Kuvendit të Republikës së Kosovës  dhe Kryetar i Komisionit për Liritë Fetare në Kosovë  z. Amir Ahmeti  tregoi për fazat e zhvillimit të instalimit të lëndës fetare në shkollat publike në shtetin e Kosovës dhe dha këshillat e tij për realitetin shqiptar, të cilat i morën përzemërsisht  dhe me seriozitet e përgjegjshmëri të lartë  përfaqësuesit e shtetit shqiptar.»

Gjithashtu, në gazetën Drita Islame Sekretari i Përgjithshëm i KMSH-së Ali Zajmi kishte një artikull të posaçëm në mbrojtje të idesë së përfshirjes së lëndës fetare në sistemin arsimor publik. Në fakt, nuk është se ka shumë kuptim që në një gazetë që i drejtohet një lexuesi musliman, të ofrosh argumente për nevojën e fesë në shkollë. Ky diskutim do të kishte vlerë të zhvillohet në shtypin masiv (por këtu KMSH-ja nuk ka takat të përballojë debatin). Megjithatë, në pak fjalë argumenti i z. Zajmi mjaftohet me përmendjen e faktit se një pjesë e mirë e vendeve perëndimore e zhvillojnë një lëndë të tillë, pa na treguar aspak nëse kontekstet e tyre përputhen me realitetin shqiptar.

Z. Zajmi shprehet:

«Mendoj se është për t’u marrë në konsideratë fakti që gjatë gjysmëshekullit të kaluar vendet e Evropës Lindore që u treguan më të ashpër dhe përjashtues ndaj fesë, ngelën shumë mbrapa edhe në politikë, kulturë, teknologji ekonomi etj. Ndërsa perëndimi, me në krye SHBA, që besimin në Zot e shprehu deri në zemër të materiales, të shkruar mbi dollar, mori frymë më lirisht edhe në “fakultetet” e tjera të jetës.»

Shamitë, përpara lëndëve fetare

Përtej dëshirës së mirë të Forumit Intelektual Musliman, dhe pa dashur të vemë në dyshim përzemërsinë e zotërinjve nga politika, na duhet të vemë në vëmendje se Ministria e Arsimit, ashtu si shumë institucione shtetërore e joqeveritare, nga pozita dhe opozita në Shqipëri, nuk ka seriozitetin dhe sensibilitetin e nevojshëm për të marrë vendime të tilla, kaq delikate dhe aspak të lehta në realitetin ku jetojmë. Kjo temë është mjaft e mprehtë dhe kërkon një trajtim tepër të gjerë e të specializuar, gjë që kërkon kapacitete që ministria nuk i ka, edhe sikur të dojë. Pikë së pari, ministria nuk ka të qartë as llojin e sistemit edukativ që kërkon të ofrojë për qytetarët, e jo më, të përfshijë fenë në këtë sistem, ku kërkohen, jo vetëm njohuritë e nevojshme fetare, të hartuara në përputhje me kërkesat didaktike, të aktualizuara me realitetin shqiptar, por kërkohet edhe një armatë e tërë kuadrosh që do të duhet të shërbejnë si mësues të lëndëve të tilla, të cilët, edhe ata nuk ekzistojnë.

Për të mbështetur këtë që po themi, na duhet të kujtojmë se Ministria e Arsimit hartoi, jo më shumë se dy vjet më parë, një ligj ku ndalonte vajzat me shami të frekuentojnë shkollat, ndaj nuk mendojmë se ka ndonjë vullnet të madh për të ndihmuar muslimanët në këtë aspekt. Atëherë, pati një takim me krerë të lartë të KMSH-së në lidhje me këtë ligj, të cilëve iu premtua se nuk do të miratojnë një gjë të tillë, dhe se gjithçka ishte një sajesë e mediave (ndaj të cilave KMSH, bëri edhe një deklaratë të ashpër), ndërkohë që pak kohë më pas, vetë Ministri i Arsimit deklaroi se vërtetë shamitë do të ndaloheshin. Pas një reagimi të madh nga muslimanët, kur KMSH nuk lëvizi as gishtin, por u detyruan 76 xhami të dalin në deklaratë për shtyp, ministria u tërhoq, duke eleminuar nenin që do të ndalonte shamitë. Por megjithatë, siç deklaroi edhe vetë ministri Myqerem Tafaj, aktualisht në shkollat publike shqiptare nuk ka asnjë vajzë me shami. Pra de fakto, vajzat me shami nuk lejohen në shkolla. E gjithë kjo të bën të mendosh se, vështirë që ministria ta ketë seriozisht, një temë shumë herë më të vështirë si kjo e lëndëve fetare.

Feja në shkollat liberale

Gjithashtu, Ministria e Arsimit nuk ka aspak në plan një model edukimi konservator që të përfshijë fenë në kurrikulat e saj. Në shkollat shqiptare, jo vetëm që organizohen spektakle dhe aktivitete ku fëmijët kultivojnë sjellje ekstremisht liberale dhe në mospërputhje me standardet më elementare edukative (sfilata, party, ku promovohet kultura e pub-it, qejfit dhe jetës hedoniste), por edhe vetë procesi mësimor kultivon vlerat e liberalizmit radikal. Pikëpamjet e feminizmit radikal, kulturës së lirisë seksuale, janë tashmë të përfshira në shkolla nëpërmjet edukimit liberal (por edhe promovimit të përdorimit të mjeteve kontraceptive, të cilat iu përcjellin, nën zë, të rinjve mesazhin e lejimit të seksualitetit të parakohshëm), teksa pritet të përfshihen edhe tekste që mohojnë rolet gjinore (ku supermeni u shfaqet fëmijëve si nje amvise e mirë shtëpie me fshesë korenti), si dhe pjesë të kurrikulës që mbrojnë pikëpamjet e axhendës gay, në lidhje me familjen shqiptare.

Të gjitha këto, janë në kontrast të plotë me edukatën që lënda fetare kërkon t’u japë të rinjve, gjë që, edhe sikur të pranohet, do ta bëjë krejtësisht të dështuar këtë projekt. Përfshirja e një projekti të tillë do të sillte përplasje të mëdha, të cilat kuadrot e mësimdhënies fetare nuk mund ti përballojnë. Në këtë polaritet, nxënësi do të dyzohet midis dy ekstremesh, ku natyrisht morali fetar do ta ketë të vështirë të triumfojë përballë një mijë e një çengelave dhe paragjykimeve që e ftojnë në kahun tjetër, gjë që mund të prodhojë efekte të kundërta. Nga ana tjetër duhet të pranojmë se nuk kemi aspak kuadro të përgatitur, jo vetëm për të qenë mësues të mirë të lëndës, por aq më pak, të përgatitur për të ofruar përgjigjet dhe orientimet e duhura të rinjve, në lidhje me dilemat që krijohen në kushtet moderne të jetesës.

Për këtë arsye, mendojmë se, mirësjellja korteziale e tryezave të tilla, aq më tepër në kohë fushate, është një lugë bosh që nuk na ngop dot. Nëse duam të bëjmë punë me Ministrinë e Arsimit, le të hartojmë fillimisht projekte që synojnë të stimulojnë një sistem arsimor që adreson problemet e modernitetit, duke promovuar një kulturë konservatore, ku shkolla të paktën nuk stimulon liberalizmin radikal dhe ç’edukimin e fëmijëve dhe të rinjve. Le të aftësohemi edhe vetë për t’i trajtuar me gjuhën e duhur probleme të tilla, të formojmë individë të emancipuar ndaj tyre, si dhe hoxhallarë të aftë për t’i njohur e trajtuar ato, nga aspakti i dijeve sociale. Vetëm pas kësaj do të mund të kemi potencialet minimale për të shpresuar në vënien në jetë të këtij projekti.

Nga ana tjetër, Komuniteti Musliman nuk duhet të ofrojë retorikë, por racionalitetin e nevojshëm për të kuptuar komplikueshmërinë e këtij procesi. Kjo iniciativë ka nevojë fillimisht për një njohje të gjerë të realitetit të të rinjve shqiptarë, dhe për një bilanc mbi mundësitë tona për t’iu përgjigjur me mësues të aftë për të trajtuar dilemat e të rinjve. Duhet të dijmë se, në një vend ku kemi përqindje të jashtëzakonshme të aborteve tek gjimnazistët, për shkak të shtatëzanisë së padëshirar që vjen nga seksualiteti i parakohshëm, në një vend ku fëmijët edukohen nga MTV dhe BIG BROTHER, është shumë e vështirë të jesh i suksesshëm me mësues që vijnë të formuar nga kontekste kulturore krejt të tjera, siç janë një pjesë e mirë e hoxhallarëve shqiptarë. Në këto kushte, kjo iniciativë do të ishte një nxjerrje sysh, në tentativë për të vënë vetulla.