Asgjë e re nga “tymi i bardhë”





 cultNjëri nga aktet e parë të Papës së ri ishte shenjtërimi i 802 banorëve të Otrantos që në vitin 1480 u vranë gjatë ekspeditës ushtarake të Ahmet Gedik Pashait. Procesi i shenjtërimit të tyre kishte filluar në vitin 2007 nga papa Benedikti XVI, teksa ishte pranuar «mrekullia e shërimit nga një sëmundje e pashpresë e murgeshës Francesca Levote në vitin 1980, pas vizitës së saj në Otranto». Në këtë mënyrë papa Frençesko, që dukej se do të tejkalonte konservatorizmin e paraardhësit të tij, Benedikti XVI, e filloi aktivitetin me një gjest klasik dhe konformist. E vetmja e veçantë qëndron tek masiviteti i shenjtorëve të shpallur brenda një dite, që padyshim përbën një spektakolarizim të fenomenit dhe të mesazhit në vetvete.

 

Mesazhi i përçuar në inaugurimin e shenjtërimeve nga papa Françesko flet qartë, qoftë edhe në vetë shpjegimet e Atit të Shenjtë, të cilat tejkalojnë patosin e mrekullive: «nuk duhet të harrojmë» dhe «duhet të jemi të guximshëm». Çfarë nuk duhet harruar? Po të ishin vrasja e dhuna, atëherë papa, për hir të balancimit, korrektësisë e sinqeritetit kristian mund të kërkonte falje për mijëra e mijëra njerëz që fatin tragjik të banorëve të Otrantos e njohën nga etërit e shenjtë paraardhës. Mbase këto paraardhës kanë qenë në gabim. E përse nuk duhet të veprojë e njëjta logjikë gabimi edhe për Ahmet Pashain? Natyrisht që as njeri nuk pranon harresën e ngjarjes/ve, mirëpo personi që ka moralin/pushtetin të përcaktojë se kush hyn në parajsë – pasi shenjtërimi automatikisht është dritë jeshile për në atë dimension, e në të kundërt nuk do të kishte kuptim shenja e shenjtorit – duhet të jetë universal, siç pretendon që është besimi i tij. Vetëm në këtë mënyrë do ta kuptonin plurishenjtërimin e banorëve të Otrantos si veprim kundër dhunës.

Në fakt, në fjalët dhe veprimet e papës së ri kjo nuk ndodhi. Është e qartë se papa nuk shpall shenjtor dhe martir të besimeve të tjera, por dinjitetin njerëzor nuk mund t’ua mohojë viktimave të shkaktuara nga Kisha në të njëjtit shekuj (por edhe më herët e më vonë), aq më tepër tani që pas Koncilit të II të Vatikanit edhe Islami, për shembull, është pranuar si rrugë shpëtimi dhe myslimanët janë pranuar si besimtarë nga vetë Vatikani. Kësaj i thonë: dhuna ndaj nesh nuk duhet harruar, ajo është pishtar frymëzimi në besim, ndërsa dhuna e jonë ndaj të tjerëve është statistikë pa ideale.

Meqenëse dhuna historike ndaj të tjerëve është e padukshme, mesazhi i papa Françeskos ka në thelb raportin mes besimeve. Që në fillimin e pontifikatit të tij ai vendos memorien e konfliktualitetit, për më tepër duke njohur statusin e viktimës vetëm për vete. Pra: ju jeni vrasësit, ne jemi viktimat. Padyshim që kjo ndikon në ngritjen e barrierave. Një papë që i përplas tjetrit krimet e shkuara dhe pastaj kërkon dialog pa njohur krimet e shkuara të paraardhëseve të tij sigurisht nuk është ndonjë tregues evolucioni apo moderniteti për Kishën. Le të jetë, pastaj, një papë ish i fejuar, tifoz, humorist dhe i varfër, ndonëse nuk paguan taksën IMU, të cilës i detyrohen qytetarët italianë, qofshin ata të varfër.

 

Fenomeni i martirizimit që papa Françesko, i pretenduar si modern, përdor për t’u prezantuar që në fillim nuk ka asgjë moderne, përveç numrit të shenjtorëve dhe shfrytëzimit të mediave për publicitet. Në rastin konkret i bëhet publicitet statusit më të suksesshëm të Kishës, atij të viktimës. Pra, kemi një fenomen dhe një status klasik.

Duhet thënë gjithashtu që statusi i viktimës ose viktimizimi është një gjendje komplekse ku, së pari, individi (ose grupi) humbet përgjegjësi, pasi e konsideron këtë gjendje të shkaktuar nga jashtë. E banalizuar me një shembull ironik të Tzvetan Todorov-it: nuk është faji im që bie në gropë, por i bashkisë që nuk asfalton. Së dyti, viktimizimi sjell përfitime. Duke i njohur viktimës të drejtën e shpagimit, sipas Todorov-it, krijohet përshtypja që mjafton të jesh i dobët për të pasur të drejtë, dhe, në kuadër të shpagimit, avantazhet simbolike janë më të fuqishmet. Kështu fillon gara e viktimizimit. Është interesante që, për të justifikuar agresionin e tyre, serbët përdorën kartën e viktimizimit nga osmanët, gjermanët dhe kroatët. Në thelb «askush nuk do të jetë viktimë, por të gjithë duan të kishin qenë».

Papa Françesku është tërësisht koherent me praktikat e shekujve paraardhës apo me stilin e mediatizimit të viktimizmit, siç bënte Gjon Pali II, i cili jo me kot, shpalli më shumë shenjtorë se çdo papë tjetër. Njëanshmëria e papës së ri është garë viktimizimi: vetëm ne jemi viktima, vetëm ne durojmë. Për ta bërë këtë i referohet historisë. E pra kjo histori është e tejmbushur me viktima të shkaktuara nga reagimet e Kishës.

Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *