Ukraina nuk është feud perëndimor





Proteste Kiev UcrainaV. Popaj

Një botë kombesh nuk mund të ekzistojë, ndërsa ekziston një botë ku disa grupe, potencialisht kombëtare, në momentin që kërkojnë këtë status i pengojnë të tjerët të shprehin të njëjtat pretendime, megjithëse, siç vërtetohet, nuk janë të shumtë ata të cilët i kërkojnë.

Eric Hobsbawm

Nation and Nationalism since 1780

 Krimea u bë territor rus që nga fundi i shek. XVIII, pasi iu mor tartarëve – vasal të Portës së Lartë –, më përpara se Teksasi, Luiziana, Alaska dhe Kalifornia të inkuadroheshin në SHBA. Kaloi nën “sovranitetin” e RSS ukrainase në vitin 1954, por asnjëherë nuk e ka humbur praninë dhe lidhjen ruse: ishte një kalim brenda familjes sovjetike i një prone ruse. Nga ky këndvështrim, Rusia, me gjithë përshkrimet mediatike-perëndimore të Putin-it si cari i momentit, është plotësisht e legjitimuar nga historia, të paktën ajo moderne, si dhe nga parimi i vazhdimësisë etnike, sepse Krimea dominohet nga popullsia ruse. Sigurisht që legjitimiteti avullon nëse i nënshtrohet këndvështrimit të së Drejtës Ndërkombëtare, për faktin se Krimea aktuale – megjithëse autonome – është pjesë e republikës ukrainase. Por pikërisht këtu, tek e Drejta Ndërkombëtare, më shumë se në teori, në praktikë pretendimi dhe veprimi rus është plotësisht i justifikueshëm. Kujtoni luftën “altruiste” në Kosovë apo humanitare, siç kërkon ta tregtojë ndonjë deputet kosovar: nisur nga e Drejta Ndërkombëtare ajo ishte e paligjshme, sepse ndërhyhej, për arsye të justifikueshme, në çështjet e një shteti sovran. Po agresioni i Irakut nga SHBA në 2003? Akoma më i paligjshëm, aq më tepër pasi pretekstet e shpalosura nga Colin Powell dolën më false se Testamenti i Konstandinit, gati si ato armët që regjimi i Enver Hoxhës i fshehte për t’i zbuluar më pas me ceremoni tragjike nëpër qilarët e viktimave.

Në këtë shpalosje muskujsh, e mbi të gjitha potenciali atomik, deklarata e Kosovës zyrtare ishte ndër komiket. Të mendosh se në mediat shqiptare u përcoll për ta ballafaquar me qëndrimet e Tiranës, duke bërë militantizëm mediatik edhe me situata gjeopolitike që tejkalojnë parodinë tonë diplomatike: “Republika e Kosovës dënon agresionin mbi territorin e Ukrainës nga Federata Ruse, dhe shkeljen e sovranitetit dhe integritetit territorial të Ukrainës në kundërshtim të plotë të detyrimeve të Federatës Ruse sipas Kartës së OKB-së”. Lider, që rrobat ushtarake i kanë mbuluar me ca kostume perëndimore, dënojnë agresionin e huaj ndaj një territori të një shteti sovran i cili banohet në maxhorancë nga kombësia e agresorit. Është njësoj sikur Shqipëria të sulmonte Jugosllavinë në 1999 për të aneksuar territorin që historikisht dhe etnikisht ka qenë vijimësi shqiptare! Edhe Putin-i ka arsye humanitare, po të lexosh deklaratat zyrtare, ashtu siç shumica e konflikteve historikisht janë justifikuar nga humanitarizmi.

Por sidoqoftë, baronesha Ashton nuk rivalizohet dot nga teatraliteti i diplomacisë së panevojshme kosovare, pikërisht në sikletin e saj, që tradhton pafuqinë e Evropës dhe njëkohësisht hipokrizinë e diplomacive perëndimore, të cilat me shtetet si Rusia përdorin regjistra të tjerë, ndërsa shtete si Kosova i çmontojnë sipas interesave, e të tjera si Shqipëria, Serbia, por edhe Turqia etj, i mbajnë peng me dosjen e integrimit, e me te tjera si Egjipti mbajnë leksione iluminizmi. Për arsye që nuk kishin të bënin fare me demokracinë, por ekskluzivisht me energjinë, BE-ja, pasi e kishte elektrizuar popullsinë me premtime ndihmash ekonomike, mbështeti demonstratat e Kievit, që shpërthyen vetëm kur Kievi zyrtar do të nënshkruante disa marrëveshje të rëndësishme me Rusinë. Janë pikërisht këto lloj protestash me buton, të ngjashme me ato të “pranverës arabe”, me simotrat e Turqisë, që përcjellin hije të forta dyshimi për spontanitetin e tyre dhe idealizmin e diplomacive mbështetëse. Rasti i Egjiptit është mbase shembulli më domethënës: populli hoqi një diktator, më prej vërteti se Yanukoviç; ndryshe nga Ukraina, pushteti i ri doli nga vota; fituesit u mënjanuan me protesta të tjera me buton dhe me armë; diplomacitë iluministe nuk u indinjuan aspak. Demokracia është justifikimi më i dalë boje sepse interesat e shteteve e zhvilluara industriale kanë motivuar historikisht mbështetjen e regjimeve autoritare, diktatoriale apo të derivate të gjuhës së armëve, dhe vazhdojnë ta bëjnë akoma sot.

Në Ukrainë nuk vlejnë eksperimentet e botës arabe. Ndryshe nga këto vende aty konfrontohen interesat e më shumë superfuqive, e deri në këto çaste, nga fundi i shek. XVIII dominon Rusia. Protestat e fabrikuara, indinjatat publike, pretendimet për eksportimin e një lloj demokracie dhe kërcënimet patetike për sanksione janë të pamjaftueshme. Rusia ka rubinetin e gazit për Evropën, ka armët e domosdoshme, ka burime ekonomike primare, ka popullsi e sipërfaqe superfuqie, ka interesa të çmuara dhe të afërta më shumë se interesat e veshura me demokraci të BE-SHBA. Në kushte të tilla Krimeja është e destinuar të rikthehet në sovranitetin e “natyrshëm” rus ose minimumi të shkëputet nga Ukraina si territor i pavarur. Kjo mund të jetë kostoja e menjëhershme e cenimit të zonave strategjike ruse. Humbësit, si përherë, mbeten banorët e Ukrainës, por kjo çështje duket e parëndësishme. Është e trishtueshme se rroba e demokracisë kalon si leckë nga një popull në tjetrin, ndërsa të Mirët dhe të Këqijtë e globit nuk kanë më kufijtë dallues për t’i identifikuar.

 

Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *