Hafiz Sabri KociElton Cami

“E kishim një dritare në qelinë e burgut”. Kështu e nisi bisedën Hafizi i nderuar, Sabri Koçi.
Ishte hera e parë dhe e fundit që rrija kaq afër dhe vetëm për vetëm me të, dhe kjo krejt rastësisht. Në fillim të vitit 2001, përjashtimi i disa vajzave, nga shkolla e mesme e gjuhëve të huaja, për shkak të shamisë, ishte çështja e ditës, jo vetëm në rrethet muslimane, por edhe më gjerë. Për këtë shkak kishim shpeshtuar vizitat në zyrat e KMSH-së, dhe kishim vajtur me disa shokë për të diskutuar me miqtë që punonin aty, të rejat e fundit dhe si e çfarë mund të bënim më shumë. Gjatë kësaj sorollatje, nëpër zyra të ndryshme e nëpër kafene, na u propozua që shqetësimin tonë t’ia paraqisnim edhe kryetarit të KMSH-së. Duke ditur gjendjen shëndetësore tepër të rënduar të Hafizit si edhe ingranazhet që vinin në punë KMSH-në, miqtë e mi e quajtën humbje kohe këtë takim, kështu që u gjenda i vetëm në dhomën e tij të pritjes.
Hafizi erdhi pas pak. Dy shoqërues e mbanin për krah, ndërsa çdo lëvizje i shkaktonte rëndesë në frymëmarrje, dhe nga shikimi i përhumbur dukej sikur nuk kuptonte çfarë ndodhte përreth. Pasi u përshëndetëm, kaluan minuta të gjata, derisa ju rregullua ritmi i frymëmarrjes, po përhumbja e syve nuk ju largua. Ishte sikur jetonte në një botë tjetër, dhe kur filloi të fliste me zërin e ngjirur e tepër të veçantë, dukej më shumë sikur fliste me vete:

“E kishim një dritare në qelinë e burgut. E gjithë dita, të gjitha muhabetet në burg rrotulloheshin rreth asaj dritareje. Kur ishte natë, shikonim andej dhe prisnim zbardhjen. Kur ishte ditë, diskutonim si ishte moti. Kur ngrysej: iku edhe një ditë. Kjo thuhej me gëzimin se ishim gjallë, po edhe me trishtimin e një dite ma shumë në burg. Ma të vështirë e kisha, kur shoku i qelisë më pyeste se a do dilnim ndonjëherë prej burgu. Dhe unë i përgjigjesha, se do e shohim qiellin, jo përmes hekurave, por të lirë. Dyert e burgut do hapen, dhe do e shohim qiellin dhe diellin sa të ngopemi.
Deshti i Madhi Zot, ai rregjim u rr´xu. Ezani Muhamedije dëgjohet nëpër minaret, dikur të shkatërrueme ose të mbyllme, dhe njerzia adhuron Zotin pa frykën e askujt, as të burgut, as të interrnimit, as të vrasjes”.

Këto fjalë, sado pak dhe të thëna gati me zë të ulët, ja morën energjitë e fundit Hafizit, që filloi të kollitej pa ndërprerje. I bëri me shenjë njërit prej shoqëruesve, që të vinte ta ndihmonte të ngrihej. Teksa largohej duke u mbajtur në krahët e shoqëruesve, u kthye drejt meje, dhe përnjëherësh sytë ju ndezën me një dritë të të paparë:

“Të ma bëjsh hallall, se siç e shikon nuk mund të rrij dot shtruar, po atyre gocave t’ju thuash që të mos mërziten, se dyert e burgut do ti hapi i Madhi Zot, që i qofshim falë, dhe do ta shohim qiellin rehat, deri sa të ngopemi”

Sapo mbaroi këto fjalë, shkëlqimi i syve ju shua, dhe koka ju var mbi gjoks. Ndërsa me hapa të vegjël rrëshqanas, largohej mbështetur në krahët e shoqëruesve, unë mbeta si i goditur nga rrufeja, gjysëm në ëndërr, duke bluar fjalët e tij. Më nxorri nga ajo përhumbje, një mik, që ishte afruar pa u ndier teksa Hafizi largohej, dhe që më pëshpëriti në vesh “Sa mirë duhet të jetë, të vishesh si ai” dhe duke parë shikimin tim pyetës, shtoi “të vishesh, do të thotë të krijosh një lloj kufiri me njerëzit, të jesh rehat në mardhënien tënde me Zotin”.

Sa herë që vjen përvjetori i rënies së murit të Berlinit ndiej një lloj hareje brenda vehtes, gati-gati si një festë, gëzimin e së cilës duhet ta ndaj me miqtë që të quhet tamam festë.
Për këtë ka kohë, që jam nisur të shkruaj nja dy rreshta për ngjashmërinë e kësaj përplasjeje mes dy superfuqive, me një përplasje të dy perandorive shumë shekuj më parë: Lindja socialiste kundër Perëndimit kapitalist, më kujton përplasjen e Bizantit të krishterë me Persinë zjarrputiste. Përplasje perandorish ka pasur përherë, po kjo e viteve 600, ka një specifikë, sepse diku në një cep të shkretëtirës së Arabisë, dy grupe ndiqnin me ankth përfundimin e kësaj lufte: njëri grup simpatizant i të krishterëve, grupi tjetër simpatizant i zjarrputistëvë. Ankthi, simpatia dhe shpresa e secilit grup, u përjetësua nga Allahu i lartësuar, në Kuranin famëlartë, në suren Rrum. Mirëpo sa herë kam dashur ta zgjeroj këtë ide, ndesh në fakte të reja historike dhe fetare, dhe varianti përfundimtar, ku një vend të veçantë zë “tifozeria” ndaj bizantëve, persëve, komunistëve, kapitalistëve etj, shtyhet përsëri.
Një ide tjetër, që e nxiste këtë lloj gëzimi, ishte se Nëntori i këtij viti, përkoi me muajin hënor Muharrem, muaj në të cilin mijëra vjet më parë Allahu shpëtoi Musain dhe popullin e tij duke hapur detin. Po duke qenë se edhe për 4-5 vitet e ardhshme muaji Muharrem do përkojë me muajin Nëndor, e lashë mënjanë paralelizmin midis mrekullisë së hapjes së detit me shembjen e mureve, me shpresë se ndonjë usta i penës do e qëndisë një shkrim ku e ku më bukur se unë.
Hapja e detit rrezaton urtësi, nga cilido këndvështrim ta shohësh, qoftë nga ai i fituesit, qoftë nga ai i humbësit.
Dhe vërtet, mbytja e Faraonit dhe dalja e trupit të tij në tokë, duke e bërë mumjen e tij një objekt të rrallë në muzetë e botës, ashtu siç thotë Allahu në Kuranin famëlartë “…dhe sot e nxjerrim trupin tënd, si dëshmi dhe mësim për brezat që vijnë…”, vazhdon të jetë një nxitje e brendshme për ta paralelizuar me fundin e çdo regjimi që synon robërimin e njeriut nga njeriu. Po edhe kjo ide, ca më keq se pararendësja e saj, nuk ngjiste që nuk ngjiste në të shkruar.
Ndërkohë që afrohej përvjetori i shembjes së Murit të Berlinit, u gjenda si puna e atij bariut, që kishte një ujk, një dele dhe një lakër, dhe i duhej të kalonte lumin me një varkë, e cila mbante vetëm bariun dhe njërën prej tyre. Dhe teksa vrisja mendjen se cilën të merrja në “varkë” (sepse përvjetori i këtij viti ishte edhe 25 vjetor) një ngjarje e papritur, më bëri të ndërroj mendje, dhe të nisesha mbi varkë  i vetëm me kujtimet e mia.
Ngjarja që përmenda, ishte ikja nga kjo botë, e një tjetër hafizi, një tjetër plaku nga ata që i mbijetuan “faraonit”. Vdekja e hafiz Shabanit, më kujtoi se ajo që na dhemb më shumë prej të tilla largimeve, është mbyllja e një porte prej së cilës zbriste mëshira e Zotit mes nesh. Është humbja e rastit për të respektuar plakun e rrjedhimisht edhe për t’u ngarkuar me uratat e tij.

Fati i betejave përcaktohet shpesh nga një ushtar i vetëm, dhe prandaj në këtë përvjetor të rënies së murit, mendova që të ndaj disa kujtime vetjake, për këta ushtarë të vegjël, të luftës së të mirës ndaj të keqes. Ushtarë të heshtur, po prej tyre ndoshta, sot ne gëzojmë, thuajse pa asnjë meritë, frytet e fitores, frytet e hapjes së detit, frytet e vdekjes se faraonëve.
Sot, kur kanë ngelur kaq pak të mbijetuar nga ai regjim faraonik, lus Zotin që jo vetëm të rritet kujdesi dhe respekti ynë ndaj këtyre “portave që Zoti zbret mëshirë mbi tokë”, po edhe ti arshivojmë sa më shumë fjalët, kujtimet dhe jetët e këtyre të mbijetuarve. Kështu të paktën, mund të shpresojmë se Zoti nuk do na llogarisë jo vetëm si spektatorë që ju anon zemra kah e mira, por edhe si pjesmarrës në kahun e duhur, sa herë që përplaset e mira dhe e keqja.
Ndoshta këto dëshmi, mund t’ju shërbejnë të ndjerëve, si e mirë e vazhdueshme edhe pas vdekjes, mund t’ju shërbejnë brezave që vijnë që të mos harrojnë, po mund të na shërbejnë edhe neve, si një shlyerje borxhi ndaj atyre që bënë të mundur, që “…ta shohim qiellin deri sa të ngopemi…”.

Comments

  • Allahu e shperblefte me te mira autorin per shkrimin!
    Nese per kohet me re ne rend te pare vjen shperblimi (Allahu me bujarine e Tij i shperblen besimtaret per sakrificat), per kohet me diell ne rend te pare vjen pergjegjesia, llogaria. Allahu do te na pyese ne Diten e Gjykimit se çfare beme ne kohet me diell.
    Kesaj i druhem me shume!

  • Your email address will not be published. Required fields are marked *